Explore topic-wise MCQs in Testing Subject.

This section includes 657 Mcqs, each offering curated multiple-choice questions to sharpen your Testing Subject knowledge and support exam preparation. Choose a topic below to get started.

1.

Which of the following suffixes can convert certain nouns into adjectives?

A. _ness
B. _ful
C. __fully
D. None
Answer» C. __fully
2.

Choose the most appropriate antonym for the underlined word from the options given below: Showing deference up to a certain point is acceptable.

A. respect
B. disrespect
C. fear
D. bravery
Answer» C. fear
3.

शुद्धलेखन नियमांनुसार शुद्ध शब्द निवडा.

A. मंदीर
B. अनील
C. कीडा
D. गुण
Answer» E.
4.

Substitute the underlined phrase with the best of the options below : We called on him to invite him for the function.

A. visited
B. telephoned
C. messaged
D. spoke to
Answer» B. telephoned
5.

एस. डी. बर्मन यांच्या गाण्यामधील माधुरी अवीट आहे. या वाक्यातील अधोरेखित शब्द कोणत्या प्रकारचा आहे ?

A. भाववाचक नाम
B. विशेषनाम
C. विशेषण
D. क्रियाविशेषण
Answer» B. विशेषनाम
6.

भाषत जे मूळ शब्द असतात त्या शब्दांना .... शब्द म्हणतात. योग्य पर्यायाची निवड करून गाळलेली जागा भरा.

A. सिद्ध
B. साधित
C. उपसर्गघटित
D. प्रत्ययघटित
Answer» D. प्रत्ययघटित
7.

Which of the given options carries the meaning of the underlined idiom? Watch out, he's been cooking the books.

A. revealing secrets to others.
B. falsifying financial accounts
C. rewriting some material
D. getting books ready for publication
Answer» C. rewriting some material
8.

The targeted percentage growth and the actual growth percentage for some plan periodsare given below. Which amongst them is incorrect ?

A. First Plan (1951-56) , Target : 2.1, Actual : 3.6
B. Fourth Plan (1969-74) , Target : 5.7, Actual : 2.5
C. Eight Plan (1992-97) , Target : 5.6, Actual : 6.68
D. Tenth Plan (2002-2007) , Target : 8.0, Actual : 9.7
Answer» E.
9.

गोविंदाचे बोलून झाले. या वाक्यातील कर्त्यांची विभक्ती ओळखा.

A. द्वितीया
B. पंचमी
C. चतुर्थी
D. षष्ठी
Answer» E.
10.

अन्नसाखळीच्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या : (a) एखादया क्षेत्रातील 80 % वाघ कमी केल्यास तेथील वनस्पतीमध्ये मोठयाप्रमाणात वाढ होईल. (b) मांसभक्ष्मी प्राणी कमी केल्यास हरणांच्या संख्येत वाढ होईल. (c) उर्जेच्या-हासामुळे सर्वसाधारणपणे अन्न साखळीची लांबी 3 ते 4 अन्नपातळयापर्यंत मर्यादित राहते (d) अन्न साखळयांची लांबी 2 -8 अन्नपातळयांपर्यंत बदलते वरीलपैकी कोणती दोन विधाने सत्य आहेत ?

A. (a) , (b)
B. (b) , (c)
C. (c) , (d)
D. (a) , (d)
Answer» C. (c) , (d)
11.

He is sorrowful, but still hopeful. Identify the type of the sentence.

A. Simple sentence
B. Complex sentence
C. Compound sentence ,
D. Complex - Compound sentence
Answer» E.
12.

'बाळ दररोज शाळेत जातो. या वाक्याचा अपूर्ण भूतकाळ करा.

A. बाळ दररोज शाळेत जात असेल.
B. बाळ दररोज शाळेत गेला.
C. बाळ दररोज शाळेत जातो.
D. बाळ दररोज शाळेत जात होता.
Answer» E.
13.

पुढील विधानाच्या दृष्टीने योग्य अशा म्हणीचा पर्याय ओळखा. अचानकपणे परीक्षा पुढे ढकलल्याने परीक्षा नको असलेल्या सुषमाला आनंद झाला, म्हणतात ना .

A. आंधळा मागतो एक डोळा, देव देतो दोन.
B. फूल ना फुलाची पाकळी.
C. कोल्हा काकडीला राजी.
D. आधीच उल्हास त्यात फाल्गुन मास
Answer» E.
14.

शेजारीपाजारी, उरलासुरला, बारीकसारीक, हे शब्द शब्दांच्या कोणत्या प्रकारात मोडतात?

A. पूर्णाभ्यस्त शब्द
B. अंशाभ्यस्त शब्द
C. अनुकरणवाचक
D. यापैकी नाही.
Answer» D. यापैकी नाही.
15.

प्रश्न क्रमांक 116 ते 120 खालील उतारा वाचून त्याखालील विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे द्या. सहवासालाच मित्रभाव समजण्यात जशी लोकांची चूक होते, तशीच त्यांची दुसरी एक चूक होत असते. मित्र म्हटला, की तो सदैव आपली प्रशंसा करणाराच असला पाहिजे, अशी सामान्य कल्पना असते; पण मैत्री म्हणजे प्रशंसेचा निरंतर झरा समजणे कितपत बरोबर आहे? माणसाला प्रशंसाच हवी असली तर ती मिळविणे काही कठीण नाही. चार पैसे टाकून प्रशंसा बाजारात खरेदी करता येत नाही हे खरे, पण रुपेरी चाबकाने कोणतेही घोडे वठणीवर येते; या न्यायाला प्रशंसा काही अपवाद नाही. चार पैसे आपल्याजवळ असले तर प्रशंसक भोवताली सहज जमतात: पैसा, सत्ता, कला असल्या बळावर स्तुतिपाठकांचा वाटेल तेवढा तांडा जमा करता येतो. धनिकाभोवती, राजाभोवती किंवा कीर्तिसंपन्न झालेल्या नटाभोवती खुषमस्करे किती असतात पहा! पण हे। खुषमस्करे म्हणजे त्यांचे मित्र का म्हणायचे? ते सारखे मधुर भाषण करीत असतात. मधाच्या पोळ्यातून थेंब गळावे त्याप्रमाणे त्यांच्या शब्दांतून प्रशंसा गळत असते. पण मधुप्रलापी सहस्र प्रशंसकांच्या गराड्यात वावरणारा राजा, धनिक किंवा नट खच्या मित्रभावाचे एखादे तरी शीतल स्थान आपल्याला मिळेल का म्हणून जेव्हा पाहतो, तेव्हा त्याला सारे जग तप्त, रुक्ष अरण्याप्रमाणेच बहतकरून भासते. 117.आपल्याभोवती प्रशंसक केव्हा जमतात ?

A. आपण त्यांच्या गरजा भागविल्यावर
B. आपण त्यांच्याशी चांगले वागल्यावर |
C. त्यांची खुषमस्करी केल्यावर
D. चार पैसे आपल्याजवळ असल्यावर
Answer» E.
16.

खालीलपैकी कोणत्या शब्दातील अंत्यस्वर पूर्ण उच्चारला जातो ?

A. धन
B. वार
C. गृह
D. पुस्तक
Answer» D. पुस्तक
17.

पुढील वाक्यातील मूल-विधेय कोणते आहे? ‘पूर्वी घडून आलेला आणखी एक प्रसंग सांगण्यासारखा आहे.

A. आणखी एक
B. प्रसंग
C. आहे
D. सांगण्यासारखा
Answer» D. सांगण्यासारखा
18.

सूर्य बराच वर आला आहे, पण तो ढगांनी व्यापला आहे. या वाक्याचा प्रकार ओळखा.

A. मिश्र वाक्य
B. संयुक्त वाक्य
C. केवल वाक्य
D. स्वाथी वाक्य
Answer» C. केवल वाक्य
19.

“आसुडणे' ही क्रिया खालीलपैकी कशाशी संबंधित आहे?

A. दळणे
B. कांडणे
C. वेचणे
D. पाखडणे
Answer» E.
20.

What are the objectives of National Programme for Education of Girls at Elementary Level ?(a) Reduction of gender gap in education sector(b) Ensure greater participation of women and girls in the field of education.(c) Improve quality of education(d) Stress upon the relevance and quality of girls education for their empowerment. Which of the above statements is correct ?

A. (a) and (b) are correct
B. (b) and (c) are correct
C. (c) and (d) are correct
D. Above all are correct
Answer» E.
21.

Which of the following pacts made Peshwa power weak by the British ?

A. (i) Vasai treaty (ii) Pandharpur treaty (iii) Pune pact
B. (i) Nagpur pact (ii) olhapur pact (iii) Khadki treaty
C. (i) Kalyan treaty (ii) Mumbai pact (iii) Satara treaty
D. (i) Pune pact (ii) Satara treaty (iii) Nagpur pact
Answer» B. (i) Nagpur pact (ii) olhapur pact (iii) Khadki treaty
22.

जर दोन वाक्ये .... नी जोडली तर मिश्र वाक्य तयार होते.

A. सामान्यनामांनी
B. विशेषणांनी
C. सर्वनामांनी
D. गौणत्वबोधक अव्ययांनी
Answer» E.
23.

प्रचलित संयुक्ताक्षर ओळखा

A. उधवस्त
B. उध्वस्त
C. उद्धवस्त
D. उद्ध्वस्त
Answer» E.
24.

‘कष्ट करून जीवन जगणारे' म्हणजे :

A. पीडित
B. गरीब
C. श्रमजीवी
D. शोषित
Answer» D. शोषित
25.

पुढील उतारा वाचून त्याखालील प्रश्न क्र. ११६ ते १२० ची उत्तरे लिहा. या देशाचे प्राचीन संस्कृत नांव आर्यावर्त किंवा भरतखंड असे आहे. परंतु तार्तर देशांतून जे मोंगल मुसलमान लोक जिंकण्याकरितां हिंदस्थानांत शिरले होते, त्यांस हे लोक काळे असे भासले म्हणून त्यांनी तद्वाचक हिंदू असे नांव त्यास दिले व त्यामुळे हिंदुस्थान हेही नांव या देशाचे त्यांनीच ठेविले. त्याचाच भावार्थ पुढे काळे लोक काळी पलटण असा झाला. युरोपखंडांत किती एक राज्ये व संस्थाने आहेत; आणि हा एकटा हिंदुस्थान देशच अध्र्या युरोपखंडाएवढा आहे. म्हणून या देशास एक देश आहे म्हणणे वास्तविक पाहिले तर योग्य नाही. कारण की, हे खरेच एक मोठे खंड आहे व त्यांत अनेक देश आहेत. एकंदर प्रजा यांत २० कोटी आहे व विलायतेत सारी दोन कोटी प्रजा आहे. answerकरून विलायतेचे दसपट हा देश मोठा आहे. आतां विलायतेची वसाहत जरी फार दाट आहे, हिंदुस्थानची लांबीरुंदी १५/१६ पट त्यापेक्षा अधिक येईल. या देशांत जिकडेतिकडे ब्राम्हणांचा अधिकार, संस्कृत भाषा व धर्म एकसारखा आहे, इतकेच काय ते ऐक्यतेचे चिन्ह आहे. परंतु तसा युरोपखंडातही सव एकच धर्म चालतो. तथापि देश व राज्ये पृथक मानिली जातात व युरोपांतील लोक मोठे पराक्रमी आहेत. अस्तु. | हिंदस्थानचे दक्षिण भागास चार भाषा आहेत. कानडी, मलबारी, तैलंगी आणि द्राविड़ी. यांपैकी द्राविडीस • ‘तामळ' किंवा 'आरवी' असेही म्हणतात. या चारी भाषा एका पद्धतीच्या आहेत. यामध्ये व मध्य हिंदुस्थानच भाषेत एक मोठा भेद असा आहे की, मनुष्यजातीखेरीज सर्व पदार्थ नपुंसक लिंगांत जातात. घोडा, घोडी; बैल, गाय यांचा भेद नाहीं. मनुष्याव्यतिरिक्त बाकी जिवांस त्या भाषांत एकच नपुंसक लिंग समजतात. या चार भाषा सोडून मध्य हिंदुस्थानांत किंवा दक्षिणेकडे आले म्हणजे तेथे सहा भाषा एकाच त-हेच्या आढळतात. १. मराठी, २. गुजराथी, ३. मेवाडी, ४. मारवाडी, ५. कच्छी व ६. सिंदी. नंतर पूर्वेस फिरलें म्हणजे १. माळवी, २. रागडी, ३. ब्रिज, ४. मुलतानी, ५. काश्मिरी व ६. पंजाबी; आणि याचेही पूर्वेस वळल्यावर १. हिंदी, २. बंगाली, ३. उडियी आणि ४. नेपाळी अशा ४ आहेत. या सर्व पूर्वेच्या भाषा एकसारख्या पद्धतीच्या व एकमेकीस जवळजवळ आहेत. एकूण २० भाषा झाल्या. आता या सर्व भाषा बोलणारे लोक पाहिले तर वेगळ्या स्वभावाचे व वेगळ्या पोषाकाचे आणि वेगवेगळे रीतिभातीचे आहेत. या वीसही जातींचे लोकांत चांगले लोक ब्रिज भाषा बोलणारे हे आहेत. हे स्वरूपाने, स्वाभाविक गुणाने व शौर्यानेही फार चांगले आहेत व इंग्रजी पलटणींत जे बहुतकरून लोक असतात, ते याच प्रदेशांतील. यांचे मनामध्ये कपट नसून मित्रभाव चांगला असतो व प्रसंगी हे आपले जिवाकडेही पाहावयाचे नाहींत, असे हे खरे क्षत्रिय लोक आहेत. 119. विलायतेच्या किती पट हा देश मोठा आहे?

A. विलायतेच्या नऊपट हा देश मोठा आहे.
B. विलायतेच्या दसपट हा देश मोठा आहे.
C. विलायतेच्या पाचपट हा देश मोठा आहे.
D. सातपट मोठा आहे.
Answer» C. विलायतेच्या पाचपट हा देश मोठा आहे.
26.

She was caught by a sudden pang of conscience for scolding the girl. forferent shining The underlined word contextually means thico's c

A. a faculty of mind that decides right or wrong.
B. an understanding that makes you alert.
C. a feeling of guilt about something you have done. W
D. a mental state that does not allow to use your senses.
Answer» D. a mental state that does not allow to use your senses.
27.

मागासलेल्या पूर्व उत्तर प्रदेशातील गोरखपूर बाबत काय खरे आहे ?(a) जॅननीज इनसिफॅलिटीस मुळे दर वर्षी शेकडेा मुले मरण पावतात म्हणून बदनाम (b) पश्चिम बंगालच्या खरगपूर पेक्षा अधिक लांब व जगातील सर्वात लांब प्लॅटफॉर्म येथे होत आहे.(c) कधीकाळी गुंडाच्या टोळी युध्दांमुळे पुर्वेचे चिकागो म्हणून बदनाम.

A. (a) आणि (b)
B. (b) आणि (c)
C. (a) आणि (c)
D. (a), (b) आणि (c)
Answer» E.
28.

खालील विधाने पहा :(a) रिजर्व बँक रेपोदरात कपात करुन व्यवस्थेत आणखी रोखता आणते.(b) व्यवस्थेतील रोखता शोषून घेण्यास रिव्हर्स रेपोदर रिजर्व बँकेस मदत करतो.पर्यायी उत्तरे :

A. (a) बरोबर आणि (b) चूक आहे
B. (a) आणि (b) बरोबर आहेत
C. (a) आणि (b) चूक आहेत
D. (a) चूक आणि (b) बरोबर आहे
Answer» C. (a) आणि (b) चूक आहेत
29.

आयात पर्यायतेमध्ये खालील प्रकारांचा समावेश असतो :(a) भांडवल वस्तूंची आयात.(b) उपभोग्य वस्तूंच्या आयातीला भांडवली वस्तूंच्या आयतीचा पर्याय.(c) कच्चा मालाची आयात.(d) आयात वस्तूंना स्वदेशात उत्पादित केलेल्या वस्तूंचा पर्याय

A. (a) फक्त
B. (a) आणि (d)
C. (b) आणि (d)
D. (b) आणि (c)
Answer» D. (b) आणि (c)
30.

In which of the following sentences is future tense expressed? (a) The movie begins in a little while.(b) Would you be kind enough to meet us after the lunch break? (c) He is leaving for the UK this winter. (d) You must take care of your studies.

A. only a and b
B. Only c and dhe
C. All four
D. None of the above
Answer» D. None of the above
31.

पुढील उतारा वाचून त्याखालील प्रश्न क्रमांक 50 ते 54 ची उत्तरे द्या. स्वररचना बांधणे हे जर काल्पनिक सर्जनाचे उदाहरण असेल, तर स्वररचना ही कल्पनाजन्य चीज ठरेल आणि हीच गोष्ट एखादी कविता, एखादे चित्र किंवा एखादी अन्य कलाकृती यांनाही लागू आहे. पण हा विरोधाभासच वाटतो. स्वररचना ही काल्पनिक चीज नसून खरीखुरी गोष्ट असते, तो एक खराखुरा नादसमूह असतो. चित्र खन्याख्या रंगांनी रंगविलेले आणि ख-याख्या फलकावर रेखाटलेले असते, आणि याचप्रमाणे तत्सम इतर गोष्टी असतात, असे मानण्याकडे साहजिकच आपला कल होतो. आणि वाचक जर का थोडा धीर धरतील, तर येथे कसलाही विरोधाभास नाही, हे दाखवून देण्याची आशा मला आहे. कलाकृतीसंबंधी वास्तविक आपण जे काही म्हणत असतो, तेच या उभय विधानांतून व्यक्त होत असते आणि त्यांचा संबंध भिन्न वस्तूशी असल्यामुळे ती परस्परविरोधी मुळीच ठरत नाहीत, हेही दाखवून देण्याचा माझा मानस आहे. आपण जेव्हा कलाकृतीसंबंधी (स्वररचना, चित्र इत्यादी) बोलत असतो, तेव्हा ती कला म्हणजे एक खास प्रकारची कारागिरी असा आपला अर्थ असतो. श्रोत्यांच्या मनात विशिष्ट भावनिक परिणाम उत्पन्न करण्यासाठी ती कारागिरी चेतक म्हणून सहेतुकपणे योजिलेली असते. 'कलाकृती' या संज्ञेने जिला आपण खरीखुरी वस्तू म्हणु, अशी गोष्टच निर्दिष्ट करण्याचा आपला नक्की हेतू असतो. कलावंत हा एखाद्या जादूगारासारखा किंवा करमणूकपुरविणा-या ठेकेदारासारखा अनिवार्यपणे कारागीर असतोच. तो कोणत्या तरी द्रव्यातून काही एका पूर्वयोजनेनुसार वस्तुंचीच निर्मिती करणारा एक कारागीर असतो. एखाद्या अभियंत्याच्या कृतींप्रमाणे त्याच्याही कृती खन्याख्या असतात आणि दोघांच्याही कृतींमागील कारणही एकच असते. | परंतु खरया कलावंताबाबत हेच लागू होते, असा निष्कर्ष यातून ओघाने मुळीच निघणार नाही. श्रोत्यांच्या मनावर भावनिक परिणाम घडवून आणणे, हेच त्यांचे कार्य नसते. उदाहरणार्थ, फक्त स्वररचनेची घडण करणे एवढेच त्याचे कार्य असते. सदर स्वररचनेचे अस्तित्व जेव्हा त्याच्या डोक्यात असते, तेव्हा अगोदरच म्हणजे काल्पनिक स्वरूपात ती स्वररचना परिपूर्ण आणि संपूर्ण सिद्ध झालेलीच असते. नंतर श्रोत्यांसमोर सादर करण्याची व्यवस्था तो कलावंत करील. आता एक नादसमूह हा एक खरीखुरी स्वररचना म्हणून अस्तित्वात आलेला असतो. पण या दोहोंपैकी प्रत्यक्ष कलाकृती कोणती? त्यांच्यापैकी संगीत नेमके कोणते? आपण जे आधीच सांगितले आहे, त्यात याचे उत्तर ध्वनित आहेच : कलाकृतिरूप संगीत म्हणजे तो नादसमूह नव्हे; तर रचनाकाराच्या डोक्यातील स्वररचना हेच खरे संगीत होय; सादरकर्त्याकडून निर्माण होणारा आणि श्रोत्यांकडून ऐकला जाणारा ध्वनिसमूह मुळी संगीत नव्हेच. असे ध्वनिसमूह फक्त साधने होत. ते अक्कलहुशारीने (एरव्ही नव्हे) ऐकल्यासच रचनाकाराच्या डोक्यात असलेल्या काल्पनिक ध्वनिसमूहाची पुनर्रचना श्रोत्यांना करता येणे शक्य असते. 54.या उता-याला योग्य शीर्षक द्या.

A. स्वररचना
B. काल्पनिक सर्जन |
C. कारागिरी
D. कलाकृती :एक काल्पनिक वस्तू
Answer» E.
32.

(1) He is intelligent. (II) He does not work hard. Which of the following alternatives can combine the above sentence I and II?

A. (1) He is intelligent. (II) He does not work hard. Which of the following alternatives can combine the above sentence I and II? (1) Because (2) Since (3) For (4) But
B. Since
C. For
D. But
Answer» E.
33.

क्योटो प्रोटोकोलचा प्रमुख उद्देश ……… होता. (a) ओझोन पातळीत घट (b) ग्रीनहाउस गॅसेसच्या उत्सर्जनात घट (c) ऑक्सीजनमध्ये घट (d) क्लोरीनमध्ये घट

A. फक्त (a)
B. फक्त (b)
C. (a) आणि (b)
D. (a), (b), (c) आणि (d)
Answer» C. (a) आणि (b)
34.

रामकृष्ण' हा शब्द कोणत्या समासाचे उदाहरण आहे?

A. अव्ययीभाव
B. तत्पुरुष
C. द्वंद्व
D. बहुव्रीही
Answer» D. बहुव्रीही
35.

'यथाशक्ती' हा शब्द कोणत्या समासाचे उदाहरण आहे?

A. अव्ययीभाव
B. तत्पुरुष
C. द्वंद्व
D. यापैकी कोणताही नाही
Answer» B. तत्पुरुष
36.

The patient was complaining _ a pain in the stomach. Fill in the blank with the correct option.

A. about
B. of
C. for
D. none of the above
Answer» C. for
37.

Choose the correct relative pronoun to fill in the gap in the following examp I have forgotten – gave us this book.

A. who
B. why
C. whose
D. which
Answer» B. why
38.

धोंडा' शब्द कोणत्या प्रकारात मोडतो?

A. तत्सम
B. देशी
C. परभाषेतील
D. यापैकी कोणत्याच नाही
Answer» C. परभाषेतील
39.

कोल्ह्याला द्राक्षे आंबट; या म्हणीचा अर्थ योग्य पर्याय निवडून सांगा.

A. कोल्हा मांसभक्षक असल्याने द्राक्षे खात नाही
B. न मिळणा-या गोष्टीला नावे ठेवणे.
C. कोल्ह्याला द्राक्षे आंबटच लागतात.
D. कोल्ह्याला द्राक्षे आवडत नाहीत.
Answer» C. कोल्ह्याला द्राक्षे आंबटच लागतात.
40.

मूग गिळणे' या वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ कोणता ?

A. काही उत्तर न देता मुकाट्याने स्वस्थ बसणे
B. मौन धारण करणे.
C. मूग खाणे.
D. मुगाचा स्वीकार करणे.
Answer» B. मौन धारण करणे.
41.

खालीलपैकी कोणता शब्द उपपद तत्पुरुष समासाचे उदाहरण आहे ?

A. गृहस्थ
B. ध्यानमग्न
C. चौपट
D. वाटखर्च
Answer» B. ध्यानमग्न
42.

पुढील उतारा वाचून प्रश्न क्रमांक 55 ते 57 ची उत्तरे लिहा. । । पशू बदलत नाहीत. त्यांची निवासस्थाने, जीवनशैली आणि भाषा या गोष्टी बदलत नाहीत. अनेक माणसांनाही असे न बदलणे सोयीचे म्हणून प्रिय ठरते. ही माणसे मग परिवर्तनापुढे संकटांचे डोंगर उभे करतात. या डोंगरांना नष्ट करीतच परिवर्तनवाद्यांना माणुसकीची वाट निर्माण करावी लागते. हे परिवर्तनवादी लोक परिवर्तनाला प्रतिष्ठा देतात. गती देतात. परिवर्तन रोखणाच्या विकृतींशी त्यांना सतत झगडावे लागते. स्वत:च परिवर्तन व्हावे लागते आणि परिवर्तन जन्माला घालावे लागते. परिवर्तन ही स्वत:चे एक संस्कृती असते. जीवन नवनव्याने निर्माण करणाच्या प्रयोगाचेच ते वर्णन असते. साहित्याने या प्रयोगाचा हात सोडायचा नसतो. जीवनाचे परिवर्तनाला दीपस्तंभ मानायचे असते. परिवर्तनाला पारखे होणारे जीवन निर्जीव होते आणि परिवर्तनाच्या मुखाने बोलणे नाकारणारे साहित्यही मुके होते. अर्थात आजवर परिवर्तनवाद्यांनी जीवनाचाही आणि साहित्याचाही प्रवाह आटू दिला नाही. जहरी फॅसिझमशी झगडत भाडत त्यांनी मानवाच्या मुक्तीची महाकाव्ये जन्माला घातली. मानवी न्यायाचा विजय साजरी करणारी वाङ्मयीन महत्तेची शिखरे उभारली. विषमतेच्या काळ्या साम्राज्याविरुद्ध निर्वाणीचे संग्राम पेटवले. सूर्यकुलाचा वारसा समृद्ध केला. परिवर्तनाच्या मूल्यांशी फारकत घेणारे आणि माणुसकीच्या प्रस्थापनेकडे पाठ फिरविणारे लोक कलावादी होतात. फॅसिस्ट, तटस्थ आणि विद्रोही असे तीनच प्रकारचे लोक असतात आणि असे तीनच प्रकारचे लोक साहित्यिकही असतात. कलावादी समीक्षक हे पहिल्या दोन प्रकारच्या लोकांचे आणि लेखकांचे प्रवक्ते असतात. हे लोक, हे लेखक आणि हे समीक्षक प्रतिगाम्यांना अतोनात प्रिय असतात. तिस-या प्रकारचे म्हणजे विद्रोही लेखक शोषणाच्या विरोधात संघर्षात उभे राहतात. हे लेखक, त्यांचे समीक्षक आणि त्यांचे वाचक हे परिवर्तनाचे प्रवक्ते असतात. त्यामुळेच प्रतिगाम्यांना ते आपले अत्यंत स्पष्ट आणि सख्खे शत्रु वाटत असतात. शेवटी या सर्वच व्यवहारातील वरील सर्वच घटकांचे मानसशास्त्र डोके ठिकाणावर ठेवून मूलभूत पातळीवरून तपासून पाहावे लागते. ते प्रतिगाम्यांच्या तळ्यात आपली कमळे फुलवितात की परिवर्तनाच्या मळ्यात आपली माणुसकी फुलवितात हे पाहणे आवश्यक असते. इतरांसोबतच लेखकांच्या विचारांना आणि भावनांनाही एक वर्गचारित्र्य असतेच. खरी परिवर्तनवादी वाङ्मयीन अभिरुची प्रथम हे वर्गचारित्र्य अधोरेखित करते. लेखकाच्या शब्दांची भूमिका त्याशिवाय लक्षातच येत नाही. लेखकाचा शब्द आपल्याकडे मृत्यू घेऊन येतो आहे की जीवन घेऊन येतो आहे ते कळत नाही. आपण वाचतो तो शब्द शत्रू आहे की मित्र आहे ते कळत नाही. परिवर्तनवादी वाङ्मयीन अभिरुची प्रथम शब्दामागच्या लेखकाची निश्चिती करते. त्यामुळे ती अभिव्यक्तीच्या मोहक चकव्यांना भुलत नाही आणि विंचवांची माळ गळ्यात घालत नाही. | आपल्याकडे अशा विंचवांच्या माळा गळ्यात घालणारे खूप असले तरी कपटी लोकांची कारस्थाने ओळखणारे जागते पहारेही पुष्कळच आहेत. परिवर्तनानेच त्यांना हा उदंड डोळसपणा दिलेला असतो. कारण परिवर्तन म्हणजे शोषणविहीन जीवनाची मूल्ये! परिवर्तन म्हणजे मानवी जीवनाच्या निर्मितीची चिरंतन प्रयोगशाळाच असते. |55. पुढीलपैकी कोणते कार्य कलावादी लोक करतात?

A. मानव मुक्तीचा लढा उभारणे.
B. परिवर्तन मूल्य व माणुसकीला विरोध करणे.
C. मानवी न्यायासाठी वाङ्मयनिर्मिती करणे.
D. विषमतेला विरोध करणे.
Answer» C. मानवी न्यायासाठी वाङ्मयनिर्मिती करणे.
43.

खालील कोणते विधान अयोग्य आहे ?

A. पश्चिम व दक्षिण भागात सगळयात उष्ण महिना एप्रिल तर उत्तर भागात मे सर्वात उष्ण महिना समजला जातो.
B. रेड डेटा बूक अस्तित्व धोक्यात आलेल्या वनस्पतींबाबत माहिती देते.
C. बोर्टनिकल सर्वे ऑफ इंडिया, झूलजिकल सर्वे ऑफ इंडिया व भूगर्भशास्त्र सर्वे ऑफ इंडिया चे मुख्यालय कलकत्ता येथेचे आहे.
D. वरील एकही नाही
Answer» E.
44.

विधानार्थी वाक्याच्या शेवटी कोणते विरामचिन्ह येते ?

A. स्वल्पविराम
B. अर्धविराम
C. प्रश्नचिन्ह
D. पूर्णविराम
Answer» E.
45.

कोळ्याने नदीत टाकलेल्या जाळ्यामध्ये भरपूर मासे आले.' या वाक्यातील कर्ता कोणता?

A. कोळी
B. जाळे
C. मासे
D. नदी
Answer» D. नदी
46.

मिश्र वाक्याचे पृथक्करण करा. (*) ‘तू जे बोललास ते योग्य नाही.' (हा प्रश्न आयोगाने रद्द केला आहे.).

A. तू - कर्म, ते -उद्देश, नाही - क्रियापद, बोललास - उद्देश-विस्तार, जे -विधेय, योग्य -कर्म
B. त जे - उद्देश, जे - कर्म, बोललास - नाही -विधेय, योग्य - पूरक विधेय
C. बोललास - नाही-उद्देश-विस्तार, तू जे -कर्म, ते योग्य - विधेय
D. तू जे -विधेय-विस्तार, बोललास - उद्देश, ते योग्य - कर्म, नाही - क्रियापद (हा प्रश्न आयोगाने रद्द केला आहे.)
Answer» F.
47.

The sentence 'I knew that he was ill, but I did not know that he suffered from AIDS”, is :

A. a simple sentence
B. a complex-compound sentence
C. a complex sentence
D. a compound sentence
Answer» C. a complex sentence
48.

खालील वाक्यात योग्य शब्दाचा वापर करा. अपघात घडला की पोलिसांना .... करावाच लागतो.

A. कायदेशीर इलाज
B. लेखनसायास
C. पंचनामा
D. साक्षीपुरावा
Answer» D. साक्षीपुरावा
49.

To promote enrolment of girl child from S.C. and S.T. communities in the age group of 14 -18 years at secondary stage, especially those who passed class VIII and to encourage the secondary education of such girls, to reduce their drop out rate and to retain them in the section upto the age of 18 years with this objective of centrally sponsered scheme was launched in May 2008.

A. Rashtriya Madhyamik Shiksha Abhiyan
B. Girls' Hostel
C. Adolescence Education Programme
D. None of these
Answer» E.
50.

व्यंगार्थ सूचित करणा-या शब्दशक्तीला .... म्हणतात.

A. अभिधा
B. लक्षणा
C. व्यंजना
D. यापैकी नाही
Answer» D. यापैकी नाही