MCQOPTIONS
Saved Bookmarks
MCQOPTIONS
This section includes 657 Mcqs, each offering curated multiple-choice questions to sharpen your Testing Subject knowledge and support exam preparation. Choose a topic below to get started.
| 1. |
149–153 : Read the following passage and answer the questions given below: Whether other writing prose or poetry, you should be aware of your purpose. Ask yourself, why am I writing this? What am I trying to do? What is the best way to convey my purpose the writing of others. “What is to the reader?” The same questions should be asked in reading the writing of others. Whit Ilman trying to do in this poem? What is Thomas' purpose in his essay? How does he convey his purpose?” Sometimes, whether you are writer or reader, your answers to these ons will be simple, single – purpose one. At other times, the purpose may be more pes, there may actually be two, three or more purposes. At various times in your writing. your purpose may be to record, to remember, to learn, to clarify, to discover, to describe, to entertain, to explain, to praise, to condemn, to create, to play, to narrate, to persuade, to evaluate, or any combination of these reasons, plus a great many others. Whenever you write, then, you choose a form. You determine your purpose and you adapt your writing to your audience, to those for whom the writing is intended. Writers usually determine in advance the audience they are addressing with a particular piece of writing. The newspaper columnist, the manager preparing a report, the student writing a research paper, the preacher writing a sermon, the banker writing a ‘payment overdue' letter and the college administrator writing a memo ; all have a clear picture of the person or persons that will be reading his work. They write with their audience in mind. One of the basic questions to be answered when you write is “Who is my audience/reader?152. The newspaper columnist, the manager, the student, the preacher, the banker have a clear picture of the .... (Choose the correct option.) |
| A. | past |
| B. | persons who will be reading their writing |
| C. | monetary benefits |
| D. | persons who will be their neighbours. |
| Answer» C. monetary benefits | |
| 2. |
Read the given passage carefully and answer the following questions (191 to 195). One of the most tragic days in the history of the United States was Good Friday, April 14, 1865. On the evening of that day, President Abraham Lincoln went to Ford's Theatre in Washington D. C., to see a performance of Our American Cousin, a play which was popular at the time- and never returned. The day had started out normally enough for the President, with the usual round of office duties. The city of Washington was still in a happy mood. Flags flew across the streets and from many private and government buildings. The war had ended only a few days before, and the people continued to celebrate. The theatre party for that evening had been planned by Mrs. Lincoln. The Pre mioved going to the theatre and went very often. Sometimes he even went to the theats theatre without a guard attending him. He had been He had been criticized for this, because of the possible danger to himself. But the President's answer had been , 'I go simply because I must have change. I laugh because I must not weep; that's all." At Lincoln's suggestion, Mrs. Lincoln had invited General and Mrs. Grant to go with them on this particular evening. But General Grant had only arrived in Washington that day from the front, and wanted to continue on to New Jersey to see his children. So in the place of Grants in the carriage with Mr. and Mrs. Lincoln, went Major Henry R. Kalman Miss Clara Harris. Major Rathbone was a young Kathbone was a young man of twenty-eight, an official in the War Office. Miss Harris was his sweetheart. Yet, despite the pleasure which he usually took in seeing a good play, Lincoln had no to attend the theatre this evening. He had felt very tired all day. Though the end of the warm r had come as a great relief to him, Lincoln was physically worn out. The problems of govemba wountry that was still torn and bleeding bore on him heavily. He had lost thirty pounds nice coming to the White House. He ate poorly, and was often unable to rest or to sleep. However, it had been announced in the newspapers that the President would attend Ford's Theatre on this particular evening. So "rather than that the people should be disappointed," he at last decided to go. Which General had been invited by Mrs. Lincoln? |
| A. | ) Mrs. Grant |
| B. | General Henry R. Rathbone |
| C. | Miss Clara Harris |
| D. | General Grant |
| Answer» E. | |
| 3. |
कृष्णाचे वडील आजारी पडले, त्यातच त्याच्या आईचा पाय मोडला; म्हणतात ना |
| A. | आई जेऊ घालिना अन् बाप भीक मागू देईना |
| B. | इकडे आड तिकडे विहीर |
| C. | दुष्काळात तेरावा महिना |
| D. | घरचे झाले थोडे अन् व्याह्याने धाडले घोडे |
| Answer» D. घरचे झाले थोडे अन् व्याह्याने धाडले घोडे | |
| 4. |
मिश्र वाक्य करा. मला ताप आला आहे, मी शाळेत जाणार नाही. |
| A. | ताप असल्यावर शाळेत जाणे बंदच की. |
| B. | ताप आला मी शाळेत जाणार नाही. |
| C. | मी शाळेत जाणार नाही कारण मला ताप आला आहे. |
| D. | शाळेत जाणे बंद ताप आहे मला. |
| Answer» D. शाळेत जाणे बंद ताप आहे मला. | |
| 5. |
Fill in the blank with the correct option: In ancient times, the earth was considered to be ... |
| A. | Stationery |
| B. | Stationary |
| C. | Stationed |
| D. | None of the above |
| Answer» C. Stationed | |
| 6. |
पण मन बेटे स्वस्थ राहिना' या वाक्यातील अधोरेखित ‘बेटे' या शब्दातील उद्गारवाची अव्ययाचा प्रकार सांगा. |
| A. | व्यर्थउद्गारवाची |
| B. | संमती वाचक |
| C. | संबोधन दर्शक |
| D. | हर्षदर्शक |
| Answer» B. संमती वाचक | |
| 7. |
Choose a word from the given options that can be used in both the blank spaces below. (a) It .... all night. (b) He .... a cab to take him to office. |
| A. | rained to |
| B. | Snowed |
| C. | hailed |
| D. | thundered |
| Answer» D. thundered | |
| 8. |
पुढील दोन विधानांचा विचार करा :(a) पॅकेजड पाण्याची 80% विक्री एक लीटर बाटलीच्या प्रकारात होते.(b) अधिक वापरल्या जाणा-या पॅकेजड खाद्यपदार्थात शीत पेयांचा तिसरा क्रमांक लागतो, पॅकड् चहा व पॅकड् बिस्किटस् नंतर : |
| A. | विधान (a) बरोबर (b) चूक |
| B. | विधान (b) बरोबर (a) चूक |
| C. | दोन्ही विधाने (a) आणि (b) बरोबर |
| D. | दोन्ही विधाने (a) आणि (b) चूक |
| Answer» C. दोन्ही विधाने (a) आणि (b) बरोबर | |
| 9. |
Under Mid - day Meals Programme, at primary stage cooked meals provide energy and protein content of : |
| A. | 350 cal and 12 gram proteins |
| B. | 450 cal and 12 gms proteins |
| C. | 700 cal and 20 gms proteins |
| D. | 450 cal and 20 gms proteins |
| Answer» C. 700 cal and 20 gms proteins | |
| 10. |
खालील उतारा वाचून त्याखालील प्रश्न क्रमांक 111 ते 115 चीउत्तरे द्या. परमेश्वर आपल्या सगळ्यांना जन्म देतो आणि आपली परीक्षा घेतो. ज्याप्रमाणे शाळेत गणिताचा, भूगोलाचा पेपर असतो त्याप्रमाणे श्रीमंतीचा पेपर, गरिबीचा पेपर इत्यादी पेपर परमेश्वर आपल्याकरिता काढीत असतो. समजा देवाने एखाद्याला श्रीमंती, वैभव दिले आहे आणि त्याने पैशाचा उपयोग भुकेल्यांना खायला घालण्यात, भूमिहीनांना भूमी देण्यात, गरिबांना मदत करण्यात केला तर तो श्रीमंतीच्या पेपरात पास झाला; पण समजा त्याने पैशाचा उपयोग लोकांना लुटण्यात, गरिबांना त्रास देण्यात केला तर तो श्रीमंतीच्या पेपरात नापास झाला. जगाकडे पाहण्याची माझी ही दृष्टी आहे. देवाने मला शक्ती, अशक्तता, बुद्धी, मूर्खपणा, श्रीमंती, दारिद्र्य इत्यादी जी काही देणगी दिली आहे ती माझी परीक्षा पाहण्याकरिता दिली आहे, हे ओळखून मी वागेन तर देवाचा माझ्या हातुन जगाची सेवा होऊ शकेल. नाहीतर मी भोगविलासात मग्न राहीन व दु:खी होईन. मग मरताना रडन. तम्ही जन्माला येता तेव्हा रडत रडत जन्माला येता. परंतु लोक मुलगा झाला म्हणून आनंदाने हसतात. पण तुम्ही जीवनात परोपकाराची, सेवेची कामे करा की तुम्ही हसत मराल व लोक रडतील व मनुष्यजन्म देऊन देवान जी परीक्षा घेतली त्यात तुम्ही पास व्हाल. 114. परमेश्वर आपली परीक्षा घेताना कोणते पेपर घेतो? |
| A. | गरिबी-श्रीमंतीचा पेपर |
| B. | गणिताचा पेपर |
| C. | भूगोलाचा पेपर |
| D. | इतिहासाचा पेपर |
| Answer» B. गणिताचा पेपर | |
| 11. |
पुढीलपैकी कोणते वाक्य केवल वाक्य नाही ? |
| A. | तो अभ्यास करतो |
| B. | तो खूप वेळ अभ्यास करतो |
| C. | तुझा अभ्यास झाला की मी येतो |
| D. | तो अभ्यासात हुशार आहे. |
| Answer» D. तो अभ्यासात हुशार आहे. | |
| 12. |
Give the meaning of phrase 'owe a debt'. |
| A. | pay debt |
| B. | be in debt |
| C. | grateful |
| D. | debt |
| Answer» C. grateful | |
| 13. |
प्रश्न क्रमांक १२१ ते १२५ : पुढील उतारा वाचून त्यावरील विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे द्या. | खनिज दुधनामध्ये क्रूड ऑईल हे एक फार महत्त्वाचे इंधन आहे. सर्व जगभर त्याचा फार मोठ्या प्रमाणावर वापर चाल आहे. या इंधनाला त्यामुळे खूप महत्त्व आलेले आहे. त्यामुळे या तेलाचे साठे ज्यांच्याकडे आहेत त्याच्या हातात जगाच्या सर्व आर्थिक नाड्या एकवटलेल्या आहेत. भू-मध्यसमुद्रालगतचा आखाती प्रदेश र अरब राष्ट्रे यांच्याकडे या तेलाचे प्रचंड साठे असून सर्व जगाला त्यांच्याकडून या तेलाचा पुरवठा होत मतो, या राष्ट्राला आपल्या या सामर्थ्याचा साक्षात्कार अगदी अलीकडे होऊ लागलेला आहे. आतापर्यंत या नाच्या साठ्याचा व्यापार पश्चिमी राष्ट्रांच्या हातात होता. पण अलीकडे स्वतंत्र झालेल्या अरब राष्ट्रांनी या क्षेतील ५- अमेरिकेची मक्तेदारी संपुष्टात आणून स्वत:चे वर्चस्व प्रस्थापित केले आहे. चाकविण्यासाठी म्हणून १ या भावाने त अलीकट अरब राष्ट्राच्या धोरणापळे खनिज तेलाची समस्या अधिकच गंभीर बनली आहे. इ. स. ११ चौथ्या अरब-इस्रायल संघर्षात इस्रायलला पाठिंबा देणा-या पश्चिमी राष्ट्राना धडा शिकविण्या खानी खनिज तेलाचा राजकीय शस्त्र म्हणून प्रथम वापर केला, दोन-अडीच डॉलरला एक पिप या भाव अडल विकले जात हात, अरबानी तेलाच्या किमती अचानक वाढविल्या. त्यामुळे क्रूड ऑईलची किंमत हो, १० ते ११ डॉलर इतकी वाढली, अजटनासारख्या देशांनी तर १८ डॉलरला एक पिप एवढ्या चढ्या भावाः तेलाची विक्री केली, त्यामुळे या तेलावर अवलंबून असणा-या देशाची आर्थिक स्थिती एका रात्रीत पार के याडल्यासारखी झाली, 124.अरब राष्ट्रांनी खनिज तेलाचा वापर कसा केला? । |
| A. | स्वराष्ट्राची गरिबी दूर करण्याचे धोरण म्हणून |
| B. | राष्ट्रीय उत्पन्न वाढविण्यासाठी मार्ग म्हणून |
| C. | आर्थिक सत्ता म्हणून |
| D. | राजकीय शस्त्र म्हणून |
| Answer» E. | |
| 14. |
11 सप्टेंबर या तारखेशी खालीलपैकी कोणती घटना संबंधित नाही ? |
| A. | अमेरीकेतील शिकागो येथील स्वामी विवेकानंद यांचे गाजलेले भाषण |
| B. | आचार्य विनोबा भावे यांची जन्मतारीख |
| C. | खिल्लारी येथील भूकंप |
| D. | अमेरीकेतील ट्वीन टॉवर्सवरील अतिरेकी हल्ला |
| Answer» D. अमेरीकेतील ट्वीन टॉवर्सवरील अतिरेकी हल्ला | |
| 15. |
खालील उतारा वाचून त्याखालील प्रश्न क्रमांक 107 ते 111 गाडगे महाराज हे महान समाजसुधारक संत होऊन गेले. दारिद्रय, अज्ञान, अंधश्रद्धा, देवधर्म, कर्मकांड. भोळेपणा, जातपात व व्यसने यांत बुडून गेलेल्या समाजाला त्यांनी नवा मार्ग दाखवला. त्यासाठी त्यांनी केवळ भाषणबाजी केली नाही. त्यांच्या हातातील खराटा हेच त्यांचे साधन होते. गावातील गलिच्छ वस्त्या ते झाड़न स्वच्छ करीत. पुढे जनमानसातील कचरा साफ करण्याचे अखंड व्रत आयुष्यभर चालवले. फुकटचे त्यांनी स्वत: कधी खाल्ले नाही व इतरांना खाऊ दिले नाही. श्रमांना प्रतिष्ठा प्राप्त करून दिली. गरिबीचे मूळ अज्ञानात, व्यसनात, गलिच्छपणात व आळसात आहे हे त्यांनी लोकांना पटवले. लक्षावधी रुपये वर्गणीरूपाने जमवून त्यांनी धर्मशाळा, गोशाळा, पाठशाळा, पाणपोया बांधल्या व लोकहिताची कामे केली. यात्रा मेळे यांना ते जात ते जनताजनार्दनांच्या सेवेसाठी. आंधळ्यांची, अपंगांची, रंजल्यागांजल्यांची सेवा ही त्यांनी विठ्ठलाची भक्ती मानली. लक्षावधी रुपये जमवून त्यांतील पैचाही विनियोग त्यांनी कधी स्वतःसाठी केला नाही. पै-पैचा हिशोब ते वहीत टिपून ठेवत. ती चोपडी सदैव त्यांच्या गळ्यात अडकवलेली असे. कुणीही येऊन त्यांचे हिशोब पाहू शकत असे. त्यांचा व्यवहार कसा खुल्लामखुल्ला होता. स्वत:च्या बायकोने आजारपणात गोशाळेतील गाईचे दूध घेतले. म्हणून तशाही अवस्थेत त्यांनी तिला सबंध गोशाळा साफ करण्याची शिक्षा दिली. सार्वजनिक जीवनात आर्थिक व्यवहार सांभाळणारा मनुष्य किती स्वच्छ असावा याचा गाडगेबाबा हे एक अत्युच्च आदर्शच होते. 109. गाडगेबाबा यात्रेला का जात ? |
| A. | देवदर्शनासाठी इतर जातात म्हणून जात. |
| B. | मजा वाटावी म्हणून. |
| C. | लोकांच्या सेवेसाठी. |
| D. | केवळ भाषणे करण्यासाठी |
| Answer» D. केवळ भाषणे करण्यासाठी | |
| 16. |
पुढीलपैकी तद्भव शब्द ओळखा. |
| A. | कर |
| B. | जल |
| C. | घाम |
| D. | हस्त |
| Answer» D. हस्त | |
| 17. |
Fill the blank space with a suitable term to make the most acceptable statement : If he begins disliking you, you are .... |
| A. | done in |
| B. | done for |
| C. | done over |
| D. | done out |
| Answer» C. done over | |
| 18. |
He was a Mathematician, an astronomer, a scientist and a townplanner. He built big observatories at Jaipur, Delhi, Ujjain, Benaras and Mathura. Who was this kning ? |
| A. | Sawai Madhavsingh |
| B. | Raja Mansingh |
| C. | Raja Todarmal |
| D. | None of the above |
| Answer» E. | |
| 19. |
पर्यायी उत्तरांतील शुद्ध जोडशब्द कोणता? |
| A. | उधारउसनवार |
| B. | ऊधारऊसनवार |
| C. | ऊधारउसनवार |
| D. | उदारउसणवार |
| Answer» B. ऊधारऊसनवार | |
| 20. |
जागतिक व्यापार संघटनेमध्ये विकसनशिल देशांसाठी कोणत्या तरतुदींचा समावेश आहे ?(a) करार अंमलबजावणीसाठी अधिकचा कालावधी.(b) व्यापार विषयक संधीमध्ये वाढ करण्याचे उपाय (c) व्यापार विषयक विशेष जकातींचे दर(d) व्यापार विषयक हित जोपासणेAnswer options : |
| A. | (a) आणि (b) |
| B. | (a), (b) आणि (c) |
| C. | (b) फक्त |
| D. | (a), (b) आणि (d) |
| Answer» E. | |
| 21. |
विधान (A): बहुपक्ष पध्दती समाजाचे अधिक चांगले प्रतिनिधित्व करते असे म्हटले जाते. विधान (R) : अनेकतावादापेक्षा, बहुपक्ष पध्दती ही निवडणूक प्रक्रियेचा परिपाक आहे. सांकेतिक पर्याय : |
| A. | (A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत आणि (R) हे (A) चे योग्य स्पष्टीकरण आहे. |
| B. | (A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत परंतु (R) हे (A) चे योग्य स्पष्टीकरण नाही. |
| C. | (A) बरोबर आहे पण (R) चुकीचे आहे |
| D. | (A) चुकीचे आहे पण (R) बरोबर आहे. |
| Answer» C. (A) बरोबर आहे पण (R) चुकीचे आहे | |
| 22. |
2001-2011 या कालावधीत महाराष्ट्रातील लोकसंख्या वाढीमध्ये घट झालेले जिल्हे : (a) ठाणे (b) मुंबई (c) रत्नागिरी (d) सिंधुदुर्ग |
| A. | (a), (b) आणि (d) |
| B. | (c) आणि (d) |
| C. | (b), (c) आणि (d) |
| D. | (a), (c) आणि (d) |
| Answer» D. (a), (c) आणि (d) | |
| 23. |
The Right of children to free and compulsory education Act implemented by Indian Government on 1st April 2010 includes the following provisions :(a) neighbourhood schools to be established within 5 years.(b) provision of teachers as per pupil teacher ratio to be made within 5 years.(c) Training untrained Teachers within five years.(d) provide health facilities.Which of the above statements are correct ? |
| A. | (a), (b) and (c) |
| B. | (b) and (c) |
| C. | Only (c) |
| D. | All are correct |
| Answer» D. All are correct | |
| 24. |
Among the following chemicals which is the secondary pollutant ? |
| A. | Ash |
| B. | Carbon Dioxide |
| C. | Smoke |
| D. | Hydrogen Cyanide |
| Answer» E. | |
| 25. |
मुख्य व गौण वाक्यांचे परस्पर रूपांतर करा. जेव्हा शाळेची घंटा झाली तेव्हा मी वर्गात जाऊन पोहोचलो होतो. |
| A. | केव्हाही घंटा होण्याआधी शाळेत जावे. |
| B. | शाळेत जाताना वेळेचे बंधन पाळावे. |
| C. | शाळा नेहमी वेळेचे पालन करीत असते. |
| D. | जेव्हा मी वर्गात जाऊन पोहोचलो तेव्हा शाळेची घंटा व्हायची होती. |
| Answer» E. | |
| 26. |
. रीती वर्तमानकाळाचे वाक्य ओळखा. |
| A. | मी लेखन करीत राहीन |
| B. | मी लेखन केले आहे. |
| C. | माझे लेखन झाले आहे. |
| D. | मी लेखन करीत असतो. |
| Answer» C. माझे लेखन झाले आहे. | |
| 27. |
पुढील उतारा वाचून त्याखालील प्रश्न क्रमांक 49 ते 53 ची उत्तरे द्या. जीवनाच्या कितीतरी परीक्षांमध्ये आपल्याला अपयश येते. पण केवळ अपयश आले म्हणून आपण धीर सोडता कामा नये. हिंमत धरून आणि आपल्या अपयशाची कारणे समजावून घेऊन योग्य दिशेने आत्मविश्वासपूर्वक व जोमाने आपण प्रयत्न केले तर आपले ईप्सित साध्य होण्याच्या मार्गात कोणतेच अडथळे येणार नाहीत. ज्ञान संपादनाची आपली आवड व यशाची ईर्षा आपण कायम राखली तर अपयशामुळे आपण अधिक कार्यक्षम व कार्यप्रवण बनू शकतो, असाच आपल्याला अनुभव येईल. साहित्य, संगीत, नाटक, चित्रकला ह्यांसारख्या कलांनी माणसाच्या जीवनाला समृद्धी आणलेली आहे, मानवाला सुसंस्कृत बनविले आहे. परंतु एखादा माणूस साक्षर असूनदेखील सुसंस्कृत नसतो. कारण जीवनातील आनंद कसा लुटावा हे त्याला ठाऊक नसते. कलेचे रहस्य जाणण्याची दृष्टी त्याला प्राप्त झालेली नसते. त्यामुळे जीवनात त्याचे मन कोठेच रमत नाही. त्याला कशापासून देखील विरंगुळा मिळत नाही. अशा प्रवृत्तीपासून आपण दूर राहिले पाहिजे. माझ्या जीवनाकडे मी जेव्हा दृष्टिक्षेप टाकतो त्या वेळी सुदैवाने मला जीवन आनंदमय वाटते व नव्या क्षितिजांच्या ओढीने माझे मन अद्यापही भारावून जाते. माणसाने आपल्या जीवनातील वास्तवता लक्षात घ्यावयास हवीच. निव्वळ स्वप्नसृष्टीत काही आपण वावरू शकत नाही. ध्येयवादी वृत्तीने कार्य करीत असताना स्वप्नाळू श्रद्धा उपयोगी पडत नाही. जीवनातील कटू सत्यावर प्रकाश टाकणाच्या व वास्तवतेची झळ कमी करणा-या हास्यरसाची जोड त्याला हवीच. गंभीर गोष्टींकडेसुद्धा काहीशा स्मित वदनाने पाहता येण्याएवढा सोशीकपणा अंगी असावयास हवा. रोजच्या व्यवहारात अशा वृत्तीने जर आपण काम करू शकलो तर क्षणाक्षणाला जीवनाचा आनंद आपल्याला लुटता येईल. काहीतरी नवे शोधावे व जे सापडले त्यात रस घ्यावा अशा प्रवृत्तीने आपण जीवन जगलो तरच त्याला जगणे म्हणता येईल. ह्यात काय आहे? त्यात काय आहे? अशा तुसड्या वृत्तीने आपण जर प्रत्येक क्षण वाया घालविला तर जीवनाचा लपंडाव आपण हरलोच असे समजावयास हरकत नाही. जीवनात जे सुखाचे क्षण येतात ते सूर्याच्या कोवळ्या किरणासारखे सोनेरी व सतेज असतात. ते क्षणभर राहतात आणि नंतर कडक होतात. परंतु ज्या वेळी हे किरण कोवळे दिसतात त्या वेळी त्यांचे ते तेज, ते रम्य स्वरूप पाहून मनाला आल्हाद वाटतो, गंमत वाटते. 50. जीवनातील सुखाचे क्षण कसे असतात? (अ) ते सूर्याच्या कोवळ्या किरणासारखे सोनेरी व सतेज असतात. (ब) ते सूर्याच्या कोवळ्या किरणासारखे क्षणभर राहतात आणि नंतर कडक होतात. |
| A. | अ बरोबर ब चूक |
| B. | ब बरोबर अ चूक |
| C. | अ, ब बरोबर |
| D. | अ, ब चूक |
| Answer» D. अ, ब चूक | |
| 28. |
निवडणूक आयेागाला खुल्या व नि:पक्ष निवडणुका घेण्यास या समस्या आहेत: (a) राजकारणाचे गुन्हेगारीकरण (b) पक्षांतर्गत हुकूमशाही (c) आचारसंहितेची अंमलबजावणी (d) राजकीय पक्षांना रेडिओ, टेलिव्हिजनवर प्रसारणाची संधी. योग्य पर्याय ओळखा: |
| A. | केवळ (a) |
| B. | केवळ (b) |
| C. | (a) आणि (b) |
| D. | (a),(b) आणि (d) |
| Answer» D. (a),(b) आणि (d) | |
| 29. |
झाड पाडले.' या वाक्यात 'पाडले' या क्रियापदाचा प्रकार ओळखा. |
| A. | संयुक्त क्रियापद |
| B. | प्रयोजक क्रियापद |
| C. | अनियमित क्रियापद |
| D. | शक्य क्रियापद |
| Answer» C. अनियमित क्रियापद | |
| 30. |
पुढील उतारा वाचून त्याखालील प्रश्न क्रमांक 44 ते 48 ची उत्तरे लिहा. प्राचीन काळांत सहज ओझरती नजर फेकली, तरी विचारांची प्रचंड चळवळ दिसून येईल. यास्काचार्याच्या नुसत्या निरुक्तांत पाहिले तर वेदांच्या अभ्यासासाठी निरनिराळ्या दृष्टीच्या शेकडों मंडळांची नावे त्यांत आलेली आहेत. इतिनैरुक्तिकाः, इति आख्यायिकाः, इति ऐतिहासिका: अशी निरनिराळी अभ्यासमंडळे यास्क देत आहेत. तसेच उपनिषत्काली सर्वत्र तत्त्वज्ञानाची प्रचंड व अखंड चर्चा चाललेली दिसते. शेंकडों मते, शेकडों पंथ, शेकडों सूक्ष्म छटांचे तत्त्वज्ञानी आपणास दिसून येतात. मीमांसक ईश्वर मानीत नसत; चार्वाकपंथी परलोक वगैरे मानीत नसत. कणाद वगैरे सारी सृष्टि परमाणूपासून झाली असे म्हणत. बुद्धपंथी सारे क्षणिक आहे असे मानीत. शेकडों मतें होती; परंतु कुणाचा छळ झाला नाही. युरोपमध्ये नवविचार देणा-यांच्या होळ्या करण्यात आल्या. भारतात तसे झाले नाही. प्रत्येकाच्या प्रामाणिक मताला येथे मान देण्यात येत असे. ज्ञान म्हणजे पोरकटपणा समजण्यात येत नसे. एकेक गोष्ट समजून घ्यावयास तपेंच्या तपे देत. उपनिषद अनेक ठिकाणी ज्ञानासाठी ब्रह्मचर्यपालन करून कशी तपश्चर्या करीत, कसे चिंतनांत गढून जात, ते आले आहे. " मागण्यासाठी वाटेल त्याच्याकडे जात. ब्राह्मण क्षत्रियाकडे जाई. क्षत्रिय ब्राह्मणाकडे जाई. ब्राह्मण तुलाधारासारख्या वैश्याकडे ज्ञानासाठीं नम्रपणे जाई. ज्ञान कोठेहि असो, ते पवित्र आहे. सुर्याचा प्रकाश कोठूनही आला तरी तो घेतला पाहिजे. झाडांची मुळे मिळेल तेथून ओलावा घेण्यासाठी धडपडत असतात. त्याप्रमाणेच ज्ञानोपासकाचीं दृष्टि हवा. देवांचा कच दैत्यांच्या गुरुकडेहि जाईल आणि दैत्यांचा गुरुहि शत्रूकडच्या शिष्याला प्रेमाने सारे ज्ञान देईल. ज्ञानाच्या प्रांतात शत्रु - मित्र नाहीं. समाजाला नवविचार देणे म्हणजे फार थोर साधनाच आहे. विचाराचा डोळा समाजाला देणे याहून धन्य तर दसरे काय आहे? चिंतन करून आपणांस जो विचार सुचला, त्याला पूज्य मानून तो सदैव प्रकट केला पाहिजे. त्याचा वाढ केली पाहिजे, तो सर्वांसमोर निर्भयपणे मांडला पाहिजे. तो सोडता कामा नये. ज्ञानाचे बाह्य स्वरूप कोणतेही असेल. त्यात्या बाह्यांगाची पूजा करण्यासाठी मनुष्य नि:स्वार्थपणे कसा धडपडता आहे, ते पाहिले पाहिजे. ज्ञानाचे बाह्यांग व्याकरण असेल. व्याकरणरूपी परब्रह्माची एखादा पाणिनी अहोरात्र पूजा करू पाहील. त्या पाणिनीस भगवान ही पदवी भारतीय संस्कृती देईल. शंकराचार्य पाणिनीचा उल्लेख भगवान पाणिनी असा सदैव करतात. पाणिनी ज्ञानाच्या एका स्वरूपात रमले. त्यांना दसरे तिसरे कांहींच सुचत नव्हते, रुचत नव्हते. व्याकरण म्हणजे त्यांचा वेदान्त. जे कोणी येतील त्यांना ते व्याकरण शिकवीत. एके दिवशी तपोवनांत ते व्याकरण शिकवीत असता एकदम एक वाघ आला. वाघाला पाहून पाणिनी पळाले नाहींत. वाघाला पाहून व्याघ्र शब्दाची ते व्युत्पत्ती सांगू लागले! वाघ हंगत हुगत येत होता. पाणिनी म्हणाले, “वास घेत घेत येणारा हा पाहा वाघ." ‘व्याजिघ्रति स व्याघ्रः पाणिनी व्युत्पत्ती सांगण्याच्या आनंदात होते. शिष्य केंव्हाच पळून गेले होते! वाघाने पाणिनीवर झडप घालून त्यांना खाऊन टाकलें! ज्ञानाची किती थोर उपासना! ज्ञानाची उपासना करणारा सर्व काहीं विसरून जातो. त्याच त्या विचारांशीं तो तन्मय होतो. त्याची जणू समाधि लागते. समाधि म्हणजे सर्वत्र ध्येयाचाच साक्षात्कार होणे. समाधि म्हणजे ध्येयतर सृष्टी चे विस्मरण! समाधि म्हणजे सर्व सृष्टीचे विस्मरण नव्हे. 48. ज्ञानाची उपासना करणा-याची अवस्था कशी होते? |
| A. | वेदांचे ज्ञान प्राप्त होते. |
| B. | तो नवविचारांनी परिपूर्ण होतो. |
| C. | त्याला ध्येयेतर सृष्टीचे विस्मरण होते. |
| D. | त्याला वाघाकडून मृत्यू येतो. |
| Answer» D. त्याला वाघाकडून मृत्यू येतो. | |
| 31. |
.... श्रीधरपंत म्हणजे जमदग्नीचा अवतार ! रिकाम्या जागी योग्य शब्द भरा. |
| A. | दयाळू |
| B. | कष्टाळू |
| C. | कोपिष्ट |
| D. | ध्यानिष्ट |
| Answer» D. ध्यानिष्ट | |
| 32. |
The man with a smiling face is our leader. Which is the correct conversion of the above sentence into the compound one? |
| A. | The man has a smiling face and he is our leader. |
| B. | The man who has a smiling face is our leader. |
| C. | The man having a smiling face is our leader. |
| D. | As the man has a smiling face, he is our leader. |
| Answer» D. As the man has a smiling face, he is our leader. | |
| 33. |
'तू घरी जायचे होतेस' या वाक्याचा प्रयोग ओळखा. C |
| A. | भावे प्रयोग |
| B. | कर्तृ-भाव संकर प्रयोग |
| C. | कर्म-भाव संकर प्रयोग |
| D. | कर्तृ-कर्म संकर प्रयोग |
| Answer» C. कर्म-भाव संकर प्रयोग | |
| 34. |
खालीलपैकी समूहवाचक शब्द ओळखा. - ‘पक्ष्यांचा ....' |
| A. | तांडा |
| B. | थवा |
| C. | कळप |
| D. | समूह |
| Answer» C. कळप | |
| 35. |
चुकीचा अर्थ असलेला वाक्प्रचार निवडा. |
| A. | निगराणी करणे = काळजी करणे |
| B. | भ्रमनिरास होणे = वास्तवाची कल्पना येणे |
| C. | डोळे लावून बसणे = डोळे मिटवून बसणे |
| D. | मंत्रमुग्ध होणे = भारावून जाणे |
| Answer» D. मंत्रमुग्ध होणे = भारावून जाणे | |
| 36. |
शब्दयोगी अव्ययासंबंधी काही विचार पुढीलप्रमाणे (a) शब्दयोगी अव्यय हा विकारी शब्द आहे. (b) शुद्ध शब्दयोगी अव्ययामुळे मागील शब्दांच्या अर्थास विशेष जोर येतो. (c) शब्दयोगी अव्यये सामान्यत: नामांना जोडून येतात. (d) च', मात्र’, ‘ना' ही स्थलवाचक आहेत. वरील विधानातून योग्य ते पर्यायी उत्तर शोधा. |
| A. | फक्त (a) |
| B. | फक्त (d) |
| C. | फक्त (c) आणि (d) |
| D. | फक्त (b), (c) |
| Answer» E. | |
| 37. |
‘शब्दच्छल' या संधीची फोड कशा प्रकारे होईल? ( |
| A. | शब्द + छल |
| B. | शब्द + चल् |
| C. | शब्द + सल |
| D. | शब्द + च्छल |
| Answer» B. शब्द + चल् | |
| 38. |
मळ सिद्ध शब्दाच्या किंवा धातूच्या मागे एक किंवा अधिक अक्षरे लावून तयार होणा-या " म्हणतात. |
| A. | देशी शब्द |
| B. | साधित शब्द |
| C. | तदभव शब्द |
| D. | तत्सम में |
| Answer» C. तदभव शब्द | |
| 39. |
प्रयोगाचे रूपांतर करा. (*) हरीने शंकरास मारले. (भावे) (हा प्रश्न आयोगाने रद्द केला आहे.) |
| A. | हरी शंकराला मारतो |
| B. | शंकर हरीकडून मारला गेला |
| C. | शंकराला हरीकडून मारले. |
| D. | हरी रागाने शंकराला मारतो. |
| Answer» F. | |
| 40. |
पुढील विधांनाचा विचार करा. (a) हिमालयाच्या नदया या बर्फ व हिमनद्यांच्या वितळण्याने उगम पावतात. (b) म्हणून हिमालयाच्या नदया निरंतर वाहत असतात व पूर स्थिती ओढवतात. (c) पावसाळयात हिमालयात भरपूर पाऊस पडतो. (d) नद्या फुगतात व पूरस्थितीत उदभवते. |
| A. | चारही विधाने बरोबर परंतु (a) व (c) ही (b) व (d) करिता अनुक्रमे कारणीभूत नाहीत. |
| B. | (b) बरोबर व (a) त्याचे योग्य कारण आहे |
| C. | (d) बरोबर व (c) त्याचे योग्य कारण आहे |
| D. | (b) व (d) दोन्ही बरोबर व (a) व (c) त्यांची बरोबर अनुक्रमे कारणे आहेत. |
| Answer» D. (b) व (d) दोन्ही बरोबर व (a) व (c) त्यांची बरोबर अनुक्रमे कारणे आहेत. | |
| 41. |
शेतकरी कामगार पक्षाची पाळेमुळे कोणत्या चळवळीत दिसून येतात ? (a) सत्यशोधक चळवळ(b) लोकहितवादी चळवळ (c) ब्राह्मणेत्तर चळवळ (d) भूदान चळवळ |
| A. | (a) आणि (b) |
| B. | (b) आणि (c) |
| C. | (c) आणि (d) |
| D. | (a) आणि (c) |
| Answer» E. | |
| 42. |
पुढील वाक्याचा प्रयोग ओळखा. ‘ती दररोज संध्याकाळी गाणे गाते.' |
| A. | कर्मणी |
| B. | कर्तरी |
| C. | भावे |
| D. | कर्मकर्तरी |
| Answer» C. भावे | |
| 43. |
काल मी मावळणारा सूर्य पाहिला.' या वाक्यातील मावळणारा' या विशेषणाचा प्रकार कोणता? |
| A. | सिद्ध विशेषण |
| B. | क्रमवाचक विशेषण |
| C. | गुण विशेषण |
| D. | साधित विशेषण |
| Answer» E. | |
| 44. |
Wha is the general range of soil porosity ? |
| A. | 20 to 30 % |
| B. | 30 to 35 % |
| C. | 30 to 60 % |
| D. | 60 to 70 % |
| Answer» D. 60 to 70 % | |
| 45. |
लेखनामध्ये अर्धविरामासाठी कोणते चिन्ह वापरतात ? |
| A. | (:) |
| B. | (-) |
| C. | (?) |
| D. | ( ;) |
| Answer» E. | |
| 46. |
पुढीलपैकी ‘ला' आख्यात ओळखा. | |
| A. | बसला |
| B. | बसू |
| C. | बसतो |
| D. | बसावा |
| Answer» B. बसू | |
| 47. |
रामरावांना इतरांची "स्तुती करण्याची" सवय झालेली आहे. अधोरेखित शब्दासाठी योग्य वाक्प्रचार कोणता ? |
| A. | उजेड पाडणे |
| B. | गुण उधळणे |
| C. | पांघरूण घालणे |
| D. | चाह करणे |
| Answer» E. | |
| 48. |
खालील वाक्यातील अधोरेखित नामाची विभक्ती ओळखा. ‘दोनशे रुपयांना ही छत्री मिळाली.' |
| A. | तृतीया |
| B. | पंचमी |
| C. | प्रथमा |
| D. | चतुर्थी |
| Answer» E. | |
| 49. |
महाराष्ट्र ग्रामीण रोजगार हमी योजनेतून कोणत्या कामांना सर्वोच्च महत्व दिले आहे ? (a) फळझाड लागवड (b) जलसंधारण (c) वनीकरण (d) वैयक्तिक लाभाच्या योजना पर्यायी उत्तरे : |
| A. | (a), (b) आणि (c) |
| B. | फक्त (b) |
| C. | फक्त (c) |
| D. | (b), (c) आणि (d) |
| Answer» C. फक्त (c) | |
| 50. |
जगामध्ये कोळसा उत्पादनात भारताचा क्रमांक अमेरिका व चायना नंतर तिसरा लागतो अथ्रासाईट कोळसा हा सर्वात कठीण व त्याचे कार्बन प्रमाण 90% असल्याने उत्कृष्ट समजला जातो. बिटूमिनस कोळशामध्ये कार्बन चे प्रमाण 50 ते 80 % असते. लिग्नाइट मध्ये कार्बन चे प्रमाण 40 % असते. आता सांगा की पुढील कोणते विधान बरोबर आहे ? (a) भारतात उत्कृष्ट कोळश्याचे मोठया प्रमाणात साठे नाहीत. (b) भारत उत्कृष्ट प्रतीच्या कोळश्याचा मोठा उत्पादक आहे.(c) भारतातील बहुतांश कोळश्यात कार्बन प्रमाण 50 ते 80 % आहे. (d) भारतातील कोळसा साठा बहुतांशी लिग्नाइट प्रतीचा आहे. |
| A. | केवळ (c) |
| B. | (a) व (c) |
| C. | (a) व (d) |
| D. | केवळ (d) |
| Answer» C. (a) व (d) | |