MCQOPTIONS
Saved Bookmarks
MCQOPTIONS
This section includes 657 Mcqs, each offering curated multiple-choice questions to sharpen your Testing Subject knowledge and support exam preparation. Choose a topic below to get started.
| 1. |
‘दुर्लक्ष करणे' या अर्थाचा वाक्प्रचार ओळखा. |
| A. | आगीत तेल ओतणे. |
| B. | वाच्यावर सोडणे. |
| C. | अंत पाहणे. |
| D. | कस लावणे. |
| Answer» C. अंत पाहणे. | |
| 2. |
खालील अधोरेखित शब्दाचा क्रियाविशेषण अव्ययाचा प्रकार ओळखा. 'पाणी गटागटा पिऊ नकोस.' |
| A. | परिणामदर्शक क्रियाविशेषण अव्यय |
| B. | कालवाचक क्रियाविशेषण अव्यय |
| C. | स्थलवाचक क्रियाविशेषण अव्यय |
| D. | रीतिवाचक क्रियाविशेषण अव्यय |
| Answer» E. | |
| 3. |
'पिकते तेथे विकत नाही' या म्हणीचा अचूक पर्याय कोणता? |
| A. | मिळेल त्यावर संतोष मानणे. |
| B. | निर्मितीच्या ठिकाणी मूल्य नसते. |
| C. | कुठेही काही विकले जात नाही. |
| D. | कुठेही काहीही पिकते. |
| Answer» C. कुठेही काही विकले जात नाही. | |
| 4. |
महाराष्ट्र शासनाच्या जेष्ठ नागरिकांबाबत दिनांक 01.10.2013 रोजी जाहीर केलेल्या नवीन धोरणाबाबत काय खरे नाही ? (a) सदरची घोषणा जागतिक ज्येष्ठ नागरिक दिवसाचे औचित्ये साधून केली गेली (b) जी मुले आपल्या आई-वडिलांचा सांभाळ करणार नाहीत त्यांची नावे जाहीर केली जातील (c) राज्य शासन ज्येष्ठ नागरिकांकरता समुपदेशन केंद्र सुरु करेल (d) अशासकीय संस्थांसोबत शासन वृध्दाश्रम चालू करेल (e) ज्येष्ठ नागरिकांच्या सहकारी गृह निर्माण संस्थांना अधिक चटईक्षेत्र देण्यात येईल. (f) केंद्र सरकार 65 वर्षावरील ज्येष्ठ नागरिक मानते. (g) महाराष्ट्र शासन 60 वर्षावरील नागरिकांना ज्येष्ठ म्हणते. |
| A. | (f), (g) |
| B. | (e), (f), (g) |
| C. | (a) |
| D. | (d) and (e) |
| Answer» C. (a) | |
| 5. |
अत्तर', 'पेशवा', 'पोशाख' हे शब्द कोणत्या भाषेतील आहेत? |
| A. | अरबी |
| B. | फारसी |
| C. | पोर्तुगीज |
| D. | कानडी |
| Answer» C. पोर्तुगीज | |
| 6. |
शंभर वर्षे भरणे' या वाक्प्रचाराचा खालीलपैकी योग्य अर्थ कोणता? |
| A. | म्हातारपणी बुद्धीला भ्रष्टता येते |
| B. | केलेल्या सर्व गोष्टी वाया जाणे. |
| C. | अतिशय त्रासून सोडणे. |
| D. | विनाशकाळ येणे, |
| Answer» E. | |
| 7. |
पाह' धातूचे भूतकाळी, तृतीयपुरुषी रूप ओळखा |
| A. | पाहिले |
| B. | पाहील |
| C. | पाहा |
| D. | पाहू |
| Answer» B. पाहील | |
| 8. |
Which day was celebrated as "Independence Day" during the pre-independence period ? |
| A. | 26 January, 1949 |
| B. | 26 January, 1930 |
| C. | 26 January, 1931 |
| D. | 24 January, 1930 |
| Answer» C. 26 January, 1931 | |
| 9. |
Which book of Dr. Ambedakr was published posthumously ? |
| A. | Castes in India |
| B. | Annihilation of caste |
| C. | Who were Shudras ? |
| D. | Budha and his Dhamma |
| Answer» E. | |
| 10. |
आवक' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता? |
| A. | सुसंगत |
| B. | जावक |
| C. | आयात |
| D. | सुगम |
| Answer» B. जावक | |
| 11. |
कुंतल' या शब्दाचा समानार्थी शब्द निवडा. |
| A. | कमळ |
| B. | केस |
| C. | काच |
| D. | केवडा |
| Answer» C. काच | |
| 12. |
Name of personality ! (a) He joined India House. (b) In case he died, he hoped that his next birth would be in India to complete remaining task. (c) He went to Paris to lern Bomb making (d) From 1914 he gave himself for constructive social service instead of armed movement (e) He was better knwon as Senapati Bapat. |
| A. | Pandurang Mahadev |
| B. | Gopal Hari Deshmukh |
| C. | Baba Pandmanji |
| D. | Vasudev Ganesh Joshi |
| Answer» B. Gopal Hari Deshmukh | |
| 13. |
निर्वाचन आयोगाची रचना आणि कार्य यातील उणिवांबाबतच्या खालील विधानांचा विचार करा: (a) मुख्य निर्वाचन आयुक्तांच्या पात्रता अटीबाबत राज्यघटनेत तरतूद नाही. (b) मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्यानुसार कृती करतांना राष्ट्रपतींकडून राजकीय योग्यतेच्या आधारावर व्यक्तीची नियुक्ती होऊ शकते. (c) प्रादेशिक निवडणूक आयुक्तांची संख्या आणि पात्रता अटीबाबत घटनेत तरतुदी नाहीत. (d) आपल्या सचिवालयातील कर्मचा-यांची नियुक्ती आणि सेवाअटीबाबत नियम करण्याचा अधिकार आयोगाला नाही. बरोबर उत्तरांची जुळवणी करा : |
| A. | केवळ (a) बरोबर आहे |
| B. | (a) आणि (b) बरोबर आहेत |
| C. | (a),(b) आणि (c) बरोबर आहेत |
| D. | सर्व बरोबर आहेत. |
| Answer» E. | |
| 14. |
सूर्य मावळत आहे.' - पूर्ण भविष्यकाळ करा. |
| A. | सूर्य मावळेल. |
| B. | सूर्य मावळत असेल |
| C. | सूर्य मावळलेला असेल. |
| D. | सूर्य मावळला. |
| Answer» D. सूर्य मावळला. | |
| 15. |
पर्यायी उत्तरांतून योग्य ते उत्तर सांगा. ‘ईश्वरनिर्मित' |
| A. | नञ्तत्पुरुष समास |
| B. | तृतीया तत्पुरुष समास |
| C. | प्रादी समास |
| D. | कर्मधारय समास |
| Answer» C. प्रादी समास | |
| 16. |
You thought it was still six ----? Pick out the correct alternative to complete the sentence. |
| A. | did you |
| B. | didn't you |
| C. | was it |
| D. | wasn't you |
| Answer» C. was it | |
| 17. |
An advocate to be appointed as special public prosecutor under scheduled Castes and Scheduled Tribes (prevention of atrocities) Act 1989 must have practised as an advocate for not less than ….. : |
| A. | 5 years |
| B. | 7 years |
| C. | 10 years |
| D. | None of the above |
| Answer» C. 10 years | |
| 18. |
Read the following passage carefully and answer the questions (96-100) given below it. The forces that generate conditions conducive to crime and riots are stronger in Urban communities than in rural areas. Urban living is more anonymous living. It often releases the individual from community restraints more common in tradition-oriented societies. But more freedom from constraints and controls also provides greater freedom to deviate. And living in the more impersonalized, formally controlled urban society means that regulatory orders of conduct are often directed by distant bureaucrats. The police are strangers executing these prescriptions on an anonymous set of subjects. Minor offences in small town or village are often handled without resort to official police action. As disputable as such action may seem to be, it results in fewer recorded violations of the law compared to the big cities. Although perhaps causing some decision-difficulties for the police in small town, formal and objective law enforcement is not always acceptable to villagers. Urban areas with mass population, greater wealth, more commercial establishments and more products of our technology also provide more frequent opportunities for theft. Victims are impersonalized, property is insured, consumer goods in more abundance are vividly displayed and are more portable. The crime rate increases despite formal moral education given in schools. 100. According to the passage, the crime in small town .... |
| A. | is often dealt with objective law enforcement |
| B. | always causes difficulties for the police authorities |
| C. | leads to an impersonalized style of living |
| D. | is less frequently reported or dealt with officially |
| Answer» E. | |
| 19. |
‘त' हा कोणत्या विभक्तीचा प्रत्यय आहे? |
| A. | तृतीया |
| B. | चतुर्थी |
| C. | सप्तमी |
| D. | द्वितीया |
| Answer» D. द्वितीया | |
| 20. |
Consider the following statements (A and R) :Assertion (A) : Chief Election Commissioner can be dragged into the vortex of politics Reason (R) : He has power to order repolling in a constituency.Select your answer from the following alternatives : |
| A. | Both (A) and (R) are true and (R) is the correct reason for (A) |
| B. | Both (A) and (R) are true but (R) is not correct reason for (A) |
| C. | (A) is true but (R) is false |
| D. | (A) is false but (R) is true |
| Answer» B. Both (A) and (R) are true but (R) is not correct reason for (A) | |
| 21. |
Pick out the sentence where the underlined word has been used as a noun. |
| A. | With his name the mothers still the babes. |
| B. | Still water runs deep. |
| C. | Her sobs could be heard in the still of night. |
| D. | He is still in business. |
| Answer» D. He is still in business. | |
| 22. |
खालील शब्दाचे अनेकवचनी रूप कोणते ? युवती |
| A. | युवत्या |
| B. | युवती |
| C. | व्युत्या |
| D. | यांपैकी कोणतेच नाही |
| Answer» C. व्युत्या | |
| 23. |
Match the following sections of the Official Secrets Act, 1923 :List I(a) Incitements(b) Search warrants(c) Offences by companies (d) Penalty for spyingList II(i) Section 11(ii) Section 15(iii) Section 9(iv) Section 3 |
| A. | (a) - (ii)(b) - (iii)(c) - (i)(d) - (iv) |
| B. | (a) - (iii)(b) - (ii)(c) - (iv)(d) - (i) |
| C. | (a) - (iv)(b) - (i)(c) - (iii)(d) - (ii) |
| D. | (a) - (iii)(b) - (i)(c) - (ii)(d) - (iv) |
| Answer» E. | |
| 24. |
Choose the correct alternative to complete the sentence : I am writing a letter to _ |
| A. | a friend of me. |
| B. | a friend of myself. |
| C. | a friend of ourself. |
| D. | a friend of mine. |
| Answer» E. | |
| 25. |
Through which of the following satellites does Doordarshan operates it DTH service : |
| A. | INSAT - 3D |
| B. | INSAT - 4C |
| C. | INSAT - 4B |
| D. | INSAT - 4A |
| Answer» D. INSAT - 4A | |
| 26. |
Give the meaning of underlined words. It won't be long before you have the world, literally at your finger tips and the ability to communicate at work or play. |
| A. | near your finger tips |
| B. | to have everything, easily accessible |
| C. | to do anything |
| D. | advance in a particular situation |
| Answer» C. to do anything | |
| 27. |
पुढील उतारा वाचून त्याखालील प्रश्न क्र. ११६ ते १२० ची उत्तरे लिहा. शहरांत राहावयाला आलो, तरी निसर्गाची संगत मी सोडलेली नाही. मुंबईत समुद्र हा माझा सोबती आहे. त्याच्या लाटांची अहोरात्र चाललेली मर्मर हे माझ्या जीवनातले पार्श्वसंगीत आहे. भरतीच्या आणि ओहोटीच्या तालावर माझ्या मनोवृत्ती अक्षय नाचत असतात. किना-यावरच्या उंच-उंच माडांच्या नि नारळींच्या झाडांप्रमाणे मीही वा-याच्या सोसाट्यामध्ये धुंद होऊन अष्टौप्रहर डोलत असतो. पहाटेच्या वेळी अंगावर लाटांचे तुषार झेलीत ओल्या आणि भुसभुशीत वाळूवर अनवाणी पावलांनी चालण्यात केवढे काव्य आहे? पण पुष्कळ लोक पायांत बूट घालून अन् सारे अंग लोकरी कपड्यांत पॅकबंद करून समुद्रावर हिंडायला येतात. मी त्यांना म्हणतो, अरे, परमेश्वराचे तीर्थ उडू द्या थोडे अंगावर, त्याचा श्वास शिरू द्या तुमच्या नाकातोंडात. निसर्गाच्या देवळांतही बाहेर जोडे ठेवून शिरायचे असते।'' पण कोण ऐकतोय? निसर्गाला कोणी संधीच देत नाही. समुद्र म्हणजे त्यांना शत्रू वाटतो. अंगात चिलखते' घालून त्याला भेटायला येतात. मुंबईच्या सागराप्रमाणे खंडाळ्याचा डोंगरही माझा मित्र आहे. मी बारक्यासारक्या लोकांशी मैत्री करीतच नाही. या डोंगरावर माझे एक घर आहे. पुष्कळदा मी तिथे राहतो. माझे सारे लेखन मी तिथेच करतो. मला काही ‘योग’ येत नाही, पण खंडाळ्याला गेलो की ताबडतोब माझी समाधी लागते. माणसांचे जग मी पार विसरून जातो. उंच-उंच डोंगरावर निळेभोर आभाळ बसलेले असते. तास न् तास मी त्याच्याशी गोष्टी करीत असतो. आभाळाच्या कापसांत बुबुळे गुंडाळून ठेवली म्हणजे उघड्या डोळ्यांनी झोपल्यासारखे वाटते. झाडाझुडपांच्या आणि झ-यांच्या संगतीत दिवस कसा निघून जातो हे कळत नाही. 116. लेखकाच्या जीवनातील पार्श्वसंगीत कोणते ? |
| A. | वादळी पाऊस |
| B. | लाटांची मर्मर | |
| C. | देवळातील शांतता |
| D. | लोकरी कापडाची चिरचिर |
| Answer» C. देवळातील शांतता | |
| 28. |
. संयुक्त वाक्याचे पृथक्करण करा : ‘मला राजाश्रय मिळाला होता; पण राजकृपा मात्र माझ्या वाट्याला आली नव्हती. |
| A. | आली नव्हती-उद्देश्य, माझ्या वाट्याला- विधेयपूरक, पण राजकृपा मात्र-कर्म विस्तार, मिळाला होता-विधेय विस्तार, मला राजाश्रय-कर्म |
| B. | पण राजाश्रय मात्र उद्देश्य, मला राजाश्रय मिळाला होता- कर्मपूरक, माझ्या वाट्याला-उद्देश्य विस्तार, आली नव्हती-विधेय ) |
| C. | पण-उभयान्वयी अव्यय, राजाश्रय, राजकृपा-उद्देश्य, मला-कर्म, मिळाला होता, आली नव्हती विधेय, माझ्या वाट्याला-विधेय विस्तार |
| D. | ) मला राजाश्रय-उद्देश्य, मिळाला होता-कर्मपूरक, पण राजकृपा मात्र-विधेय पूरक, माझ्या वाट्याला कर्म विस्तार, आली नव्हती- विधेय विस्तार |
| Answer» D. ) मला राजाश्रय-उद्देश्य, मिळाला होता-कर्मपूरक, पण राजकृपा मात्र-विधेय पूरक, माझ्या वाट्याला कर्म विस्तार, आली नव्हती- विधेय विस्तार | |
| 29. |
खालील वाक्यसमूहाचे एक वाक्य तयार करा. तू मठ्ठ आहेस का? भरपूर लेखन, वाचन कर.' |
| A. | तू मठ्ठ आहेस. भरपूर लेखन व वाचन कर |
| B. | तू मठ्ठ आहेस म्हणून भरपूर लेखन व वाचन कर. |
| C. | तू मठ्ठ असशील तर भरपूर लेखन आणि वाचन कर |
| D. | तू मठ्ठ असल्यामुळे भरपूर लेखन, वाचन कर. |
| Answer» E. | |
| 30. |
चुकीचा पर्याय शोधा : (a) भीमा नदीचे खारे हरिश्चंद्र-बालाघाट आणि शंभू -महादेव या डोंगर रांगांच्या दरम्यान आहे. (b) गोदावरी नदीचे खोरे सातमाळा-अजिंठा आणि हरिश्चंद्र बालाघाट या डांगर रांगांच्या दरम्यान आहे. (c) तापी नदीचे खोरे सातमाळा-अजिंठा आणि सातपुडा डोंगर रांगांच्या दरम्यान आहे. (d) कृष्णा नदीचे खोरे शंभू-महादेवाचे डोंगर आणि सातमाळा-अजिंठा डोंगर रागांच्या दरम्यान आहे. |
| A. | फक्त (a) |
| B. | फक्त (d) |
| C. | (a) आणि (b) |
| D. | (b) आणि (c) |
| Answer» C. (a) आणि (b) | |
| 31. |
Technical Education Quality Improvement Programme (TEQIP) is funded by …… |
| A. | World Bank |
| B. | UNICEF |
| C. | UNESCO |
| D. | WTO |
| Answer» B. UNICEF | |
| 32. |
Insert appropriate prepositions : Ravina is good — Maths but weak - English. |
| A. | in, at |
| B. | into, in |
| C. | at, in |
| D. | in, in |
| Answer» D. in, in | |
| 33. |
‘नम्रतेने, विनयशीलतेने चांगल्या चांगल्या गोष्टी साध्य होतात.' हा अर्थ स्पष्ट करण्यासाठी पुढीलपैकी म्हण निवडा. |
| A. | प्रयत्नांती परमेश्वर |
| B. | दाम करी काम |
| C. | मुंगी होऊन साखर खावी' |
| D. | ताकाला जाऊन भांडे लपविणे |
| Answer» D. ताकाला जाऊन भांडे लपविणे | |
| 34. |
प्रयोग विचाराच्या दृष्टिकोनातून खालीलपैकी कोणते एक वाक्य गटाबाहेरचे आहे? |
| A. | मला आज मळमळते. |
| B. | आज सारखे गडगडते. |
| C. | सहलीस जाताना गावाजवळ उजाडले. |
| D. | गाय गुराख्याकडून बांधली जाते. |
| Answer» E. | |
| 35. |
शल्य निवडा, |
| A. | अल्पसख्याक |
| B. | अल्पसंख्यांक |
| C. | अल्पसख्यांक |
| D. | अप्लसंख्यांक |
| Answer» B. अल्पसंख्यांक | |
| 36. |
Choose the correct indirect narration of the following: He said to him, “Is not your name Ahmed” ? |
| A. | He asked to him if his name was Ahmed |
| B. | He questioned to him whether whose name was Ahmed. |
| C. | He enquired whether his name was not Ahmed. |
| D. | He asked to him if his name were Ahmed. |
| Answer» D. He asked to him if his name were Ahmed. | |
| 37. |
पर्यायी उत्तरातील ‘संयुक्त वाक्य' कोणते ? |
| A. | मी चहा पितो म्हणून माझ्या वडिलांना ते आवडत नाही. |
| B. | मी चहा पितो. माझ्या वडिलांना ते आवडत नाही. |
| C. | माझे चहा पिणे माझ्या वडिलांना आवडत नाही. |
| D. | मी चहा पितो पण माझ्या वडिलांना ते आवडत नाही |
| Answer» E. | |
| 38. |
Which of the following options refers to 'chauffeur ? |
| A. | A motor mechanic |
| B. | A paid driver for a privately owned car |
| C. | An attendant |
| D. | Any driver |
| Answer» C. An attendant | |
| 39. |
When validity of weather forecast ranges from 3 to 10 days, it is ……… |
| A. | Short Range Forecast |
| B. | Medium Range Forecast |
| C. | Long Range Forecast |
| D. | All the above |
| Answer» C. Long Range Forecast | |
| 40. |
Pick out the correct word to fill in the blank. I did not know it until you ...... |
| A. | speaking |
| B. | were spoken |
| C. | speak |
| D. | spoke |
| Answer» E. | |
| 41. |
Fill in the blank to arrive at the correct phrase. “I .... my question paper very carefully." |
| A. | go up |
| B. | go out |
| C. | go through |
| D. | go off |
| Answer» D. go off | |
| 42. |
…… is the process by which an entire, multicellular organism is reproduced in agenetically identical manner from a single cell taken from the parent organism. |
| A. | Propagation |
| B. | Budding |
| C. | Cloning |
| D. | Genetic Engineering |
| Answer» D. Genetic Engineering | |
| 43. |
देवनागरी लिपी असणा-या भाषा कोणत्या? |
| A. | मराठी, गुजराथी, हिंदी, संस्कृत |
| B. | मराठी, हिंदी, इंग्रजी, कानडी |
| C. | मराठी, तेलुगु, हिंदी, संस्कृत |
| D. | मराठी, कानडी, गुजराथी, बंगाली |
| Answer» B. मराठी, हिंदी, इंग्रजी, कानडी | |
| 44. |
खालील उतारा वाचून त्यावरील प्रश्न क्रमांक 121 ते 125 ची उत्तरे द्या. लाकार होऊ इच्छिणा-या माझ्या छोट्या दोस्तांना मला आवर्जून सांगावेसे वाटते की तुम्ही आधी " पर्ण करा, मग या कलेकडे पाहा. काही जण छंद म्हणून नाटकाकडे बघतात. नाटकात केवळ छद किया न म्हणून काम करण्याची वृत्ती नसावी. त्या कलेसाठी मेहनत आणि चिकाटी हवीच. विचार करा, प्रेक्षक जपले पैसे आणि वेळ खर्च करून नाटक बघायला येतात. आम्ही स्टेजवर आमची भूमिका वठवतो, हो ना? या पाळ्याचा अर्थ काय तर एकाच वेळी शेकडो रसिक प्रेक्षकांची नजर, भावना आणि मन आम्ही कलाकार आमच्यात गुंतवत असतो. हा जो कलानिर्मितीचा क्षण असतो ना, तो कलावंताला सोन्याच्या मोलाचा असतो. कोणते शीर्षक उताच्यास अधिक समर्पक ठरेल? |
| A. | कलावंताचा व्याप |
| B. | कलावंताचे मनोगत |
| C. | छोट्यांशी दोस्ती |
| D. | कलेचा अभ्यास |
| Answer» C. छोट्यांशी दोस्ती | |
| 45. |
असा कोणता देश आहे की ज्यात कोणत्याही खनिज आढळत नाही ? |
| A. | फ्रांन्स |
| B. | स्विट्झारलँड |
| C. | स्वीडन |
| D. | पेरु |
| Answer» C. स्वीडन | |
| 46. |
खालील उतारा वाचून प्रश्न क्र. १२१ ते १२५ ची उत्तरे द्या. ‘सत्य’ आणि ‘अहिंसा' या दोन मूल्यांचा गांधीजींनी सातत्याने पुरस्कार केला. भित्रा माणूस कधीही सत्यवादी असू शकत नाही. निर्भय बनण्यासाठी सत्यनिष्ठ बनले पाहिजे, असा त्यांचा आग्रह होता. पंडित नेहरू त्यांच्याविषयी लिहितात, 'गांधीजींच्या इतका सत्यनिष्ठ पुरुष मला तरी माहीत नाही. राजकारणी मनुष्यात इतकी सत्यनिष्ठा असणे म्हणजे हा धोक्याचा सद्गुण होय; कारण असा पुरुष स्वत:चे मत बोलून दाखवितो आणि मनातील फेरबदल, मनातील घडामोडी तो लोकांसमोर इतक्या उघड्या करून ठेवतो की त्यांनी पाहावे.' अहिंसेची व्याख्या गांधीजींनी फार व्यापक केलेली आहे. अन्यायाला प्रतिकार अहिंसेने करणे हे केव्हाही श्रेष्ठ, असे ते मानत होते. परंतु भीतीमुळे अन्याय सहन करण्यापेक्षा हिंसेने उत्तर दिले तर योग्य ठरेल अशी त्यांची भूमिका होती. ‘भीती व हिंसा असे दोनच पर्याय उपलब्ध असतील तर मी हिंसेच्या बाजूचा आहे,' असे गांधी म्हणत असत. त्यांना बलवानाची अहिंसा अभिप्रेत होती. गांधीजींचा साधनशुचितेवर भर होता, आणि म्हणूनच स्वातंत्र्यलढ्यामध्ये अहिंसात्मक मार्गाचा अवलंब करीत असताना हिंसेचे गालबोट लागू नये असा त्यांचा कटाक्ष होता. , गांधीजींचे सारे तत्त्वज्ञान मानवाच्या कल्याणाचा विचार करणारे आहे. आदर्श भारता' विषयी आपले मनोगत व्यक्त करताना गांधीजी लिहितात, ‘हा देश आपला आहे असे जेथे त्यांना वाटेल, जेथे वरिष्ठ व कनिष्ठ असे वर्गभेद लोकांत मुळीच नाहीत, जेथे सर्व जमाती सलोख्याने एकजीव नांदत आहेत.... या भारतात अस्पृश्यता, मादक पेये व अमली पदार्थ या उपाधींना जागाच नाही.... स्त्रियांना पुरुषांचे सारे हक्क असतील.... असा भारत देश असावा असे माझे मनोराज्य आहे.' 121. कोणता मनुष्य सत्यवादी असू शकत नाही? |
| A. | स्वार्थी |
| B. | दुष्ट |
| C. | भित्रा |
| D. | ढोंगी |
| Answer» D. ढोंगी | |
| 47. |
खालील उतारा वाचून त्याखालील प्रश्न क्रमांक 116 ते 120 ची उत्तरे द्या. माणसांचा बाजार भरला म्हणजे विक्रीला योग्य तो माल तयार केला जातो. पुरुष आपल्या मालकाला हवे असतील तसे परिश्रम करायला शिकतो आणि स्त्री पुरुषाला आवडेल तसे शरीर नटविते. ईश्वराने दिलेल्या अवयवांना छिद्रे पाडून शरीराच्या सौंदर्यात भर घालते. ज्याला सौंदर्य पाहायची दृष्टी असेल त्याला माणसाचे नुसते शरीर सुंदर दिसेल. एखाद्याचे शरीर किंवा एखाद्याचे श्रम विकत घ्यावे, ही गोष्टच त्याला खपणार नाही. सुवर्णयुगापेक्षाही मानव्याचे युग श्रेष्ठ आहे. सत्तेच्या युगापेक्षा सत्ययुग अधिक मंगलकारक आहे. सत्ययुगात माणसाची सत्ता चालणार नाही. माणूस माणसाला विकला जाणार नाही. त्याला कुणी वर्गहीन समाज म्हणोत, आम्ही त्याला मानवाचे स्वराज्य म्हणतो. असे मानवाचे युग आणायला शस्त्रवाद, प्रभुत्ववाद व यंत्रवाद या तिन्ही वादांचा नायनाट झाला पाहिजे. याचा अर्थ असा नाही की, यंत्र किंवा उपकरणे मुळीच नकोत. त्यांचा उपयोग असा झाला पाहिजे की, त्यांच्या योगाने मानवाच्या सर्व नैसर्गिक शक्तींचा व्यवस्थित विकास होईल, इतकेच म्हणायचे आहे.खालील उतारा वाचून त्याखाली विचारलेल्या प्रश्न क्रमांक 121 ते 125 ची उत्तरे द्या. भारतीय संस्कृतीत समाजाला महत्त्व आहे की व्यक्तीला? समाजासाठी व्यक्ती आहे. व्यक्ती म्हणजे माया आहे. समाज सत्य आहे. अद्वैत सत्य आणि द्वैत मिथ्या आहे. श्री शंकराचार्य संसाराला मिथ्या मानतात याचा अर्थ काय? व्यक्तीचा संसार मिथ्या आहे. माझ्या आजूबाजूला दु:ख असताना मी एकटा सुखी होऊ पाहणे म्हणजे भ्रम आहे. आजूबाजूला आग लागली असता माझे एकट्याचे घर सुरक्षित कसे राहील? जगात केवळ स्वत:साठी पाहता येणार नाही. कुटुंबातील प्रत्येक व्यक्ती जर केवळ स्वत:पुरते पाहील तर कुटुंबाचा नाश होईल, त्या कुटुंबात आनंद कसा दिसेल? समाधान कसे नांदेल? ज्या कुटुंबातील प्रत्येक व्यक्ती इतरांच्या सुखात स्वत:चे सुख मानते, तेच कुटुंब भरभराटेल, सुखी व आनंदी दिसेल. जो नियम कुटुंबाला लागू तोच समाजाला, सर्व संसाराला. आपण समाजासाठी आहोत, मानवजातीसाठी आहोत, सर्व प्राणिमात्रांसाठी आहोत. दगड अलग पडला तर त्याला महत्त्व नाही; परंतु तो इमारतीत संयमपूर्वक बसेल, तर त्याला अमरता येते, त्याला महत्त्व येते. आपण या समाजाच्या सुंदर इमारतीत योग्य ठिकाणी बसले पाहिजे व तेथे शोभले पाहिजे. 121. वरील उता-याचा मुख्य विषय आहे : |
| A. | परोपकार |
| B. | कौटुंबिक आनंद |
| C. | व्यक्ती व समाज |
| D. | कौटुंबिक जबाबदारी |
| Answer» D. कौटुंबिक जबाबदारी | |
| 48. |
प्रश्न क्र. १११ ते ११५ : 'संस्कृति' म्हणजे त्या त्या देशाची, त्या मानव समूहाची, समाजपुरुषाची खरी ‘‘संपन्नता' होय. हर एक देशात एक सद्गुणसमूह' असतो. तो ‘सद्गुण-समूह' च त्या देशाची संस्कृति' बनवीत असतो. त्या संस्कृती प्रमाणे त्या त्या देशवासीयांची जडण-घडण होऊन तीच त्यांची ‘अस्मिता' जागृत राहते, अर्थात् त्यारूपाने 'स्वदेशाभिमान जागृत राहात असतो. यांतील भाव असा की, सत्संस्कारमूलक-चांगल्यासंस्कारपूर्वक ज्या ज्या सत्कृत चांगल्या कृति, सात्त्विक कृति झाल्या, त्या त्या सत्-कृतीबद्दल त्या त्या आजूबाजूच्या मानवसमाजाच्या मनी-मानसीं आदरभाव निर्माण होतो. त्यांतूनच हळूहळू विशिष्ट अशी ‘संस्कृति' बनत असते. किंबहुना! ती संस्कृति हेच त्या देशाचे ‘भूषण-स्थान' होय. केवळ उत्तुंग इमारतींचे, रमणीय उपवनांचे, महावनांचे, सुशीतल मोठ्या जलाशयाचे वा विस्तीर्ण अशा भूभागाचे रक्षण' म्हणजे 'स्वदेशरक्षण', असे मुळींच नव्हे; तर उपर्युक्त स्वरूपाच्या संस्कृतीचे रक्षण म्हणजे खरे व उचित देशाचे रक्षण होय; समाजपुरुषाचे, लोकसंस्थेचे रक्षण होय. किंबहुना! आपल्या संस्कृतीच्या, मानवी-अस्मितेच्या, मानवी जीवनमूल्यांच्या रक्षणार्थच देशाचे व देशांतील इतर निसर्गदत्त व स्वोपार्जित सर्वपदार्थांचे, भोगसमृद्धीचे रक्षण करावे लागते, म्हणजेच मानव समाजांत सद्गुण समूह, जीवनमूल्ये हीं नांदतात आणि त्यामुळे मानवाचे–मानव समूहाचे जीवन बेरंग, बेचैन आणि दुखरे बनत नाहीं. 112. देशरक्षण म्हणजे |
| A. | देशातील भोगसमृद्धीचे रक्षण |
| B. | चतु:सीमा संरक्षित करणे |
| C. | परकीय शक्तींचा बीमोड करणे |
| D. | देशातील सद्गुण समूहाचे रक्षण |
| Answer» E. | |
| 49. |
. पुढील नामाचा प्रकार ओळखा. चांगुलपणा' .... |
| A. | विशेषनाम |
| B. | सामान्य नाम |
| C. | भाववाचक नाम |
| D. | सर्वनाम |
| Answer» D. सर्वनाम | |
| 50. |
The Panchayati Raj form of local self Government was adopted by the States in which order ? (a) Rajasthan and Madhya Pradesh(b) Maharashtra and West Bengal(c) Rajasthan and Andhra Pradesh(d) Andhra Pradesh and Rajasthan Answer Options : |
| A. | (a) only |
| B. | (b) and (d) |
| C. | (c) only |
| D. | (a) and (b) |
| Answer» D. (a) and (b) | |