MCQOPTIONS
Saved Bookmarks
MCQOPTIONS
This section includes 657 Mcqs, each offering curated multiple-choice questions to sharpen your Testing Subject knowledge and support exam preparation. Choose a topic below to get started.
| 1. |
खालील पर्यायी उत्तरांतील प्रश्नार्थक वाक्य' कोणते? |
| A. | कालची किती ती गर्दी |
| B. | कालची गर्दी नव्याने का सांगायला हवी. |
| C. | काल खूपच गर्दी होती. |
| D. | काल गर्दी नव्हती असे नाही. |
| Answer» C. काल खूपच गर्दी होती. | |
| 2. |
SA ARC Youth Award Winners and their work : List Winner -(a) Mr. Mushfiqul Alam (b) Mr. Hassan Sher (c) Mr. Ajij Prasad Poudyal (d) Ms.Anoka Primrose Abeyranthe List Work -(i) Creative Photography (ii) Invention in the field of traditional medicine (iii) Outstanding contribution to raising awareness for TB and HIV/AIDS (iv) Outstanding contribution to the protection of environment |
| A. | (a) - (iv), (b) - (ii), (c) - (i), (d) - (iii) |
| B. | (a) - (i), (b) - (ii), (c) - (iii), (d) - (iv) |
| C. | (a) - (ii), (b) - (i), (c) - (iii), (d) - (iv) |
| D. | (a) - (i), (b) - (ii), (c) - (iv), (d) - (iii) |
| Answer» C. (a) - (ii), (b) - (i), (c) - (iii), (d) - (iv) | |
| 3. |
Choose the utterances with correct punctuation marks. |
| A. | What an interesting story! : Oh .... really! |
| B. | : What an interesting story! : Oh, really! |
| C. | What an interesting story! : Oh, really? |
| D. | : What an interesting story? : Oh, really. |
| Answer» D. : What an interesting story? : Oh, really. | |
| 4. |
खालील उतारा वाचून त्यावरील प्रश्न क्रमांक 121 ते 125 ची उत्तरे द्या. लाकार होऊ इच्छिणा-या माझ्या छोट्या दोस्तांना मला आवर्जून सांगावेसे वाटते की तुम्ही आधी " पर्ण करा, मग या कलेकडे पाहा. काही जण छंद म्हणून नाटकाकडे बघतात. नाटकात केवळ छद किया न म्हणून काम करण्याची वृत्ती नसावी. त्या कलेसाठी मेहनत आणि चिकाटी हवीच. विचार करा, प्रेक्षक जपले पैसे आणि वेळ खर्च करून नाटक बघायला येतात. आम्ही स्टेजवर आमची भूमिका वठवतो, हो ना? या पाळ्याचा अर्थ काय तर एकाच वेळी शेकडो रसिक प्रेक्षकांची नजर, भावना आणि मन आम्ही कलाकार आमच्यात गुंतवत असतो. हा जो कलानिर्मितीचा क्षण असतो ना, तो कलावंताला सोन्याच्या मोलाचा असतो. कलाकार होऊ इच्छिणाच्या छोट्या दोस्तांना लेखकाने काय आवर्जून सांगितले आहे ? |
| A. | कलेचा अभ्यास करणे. |
| B. | आधी शिक्षण पूर्ण करणे. |
| C. | मेहनत आणि चिकाटी हवी. |
| D. | नाटक एक छंद आहे. |
| Answer» C. मेहनत आणि चिकाटी हवी. | |
| 5. |
Match the followings : Group - A (a) Promotion of quality in Technical Education (b) Focus on science, maths and English education (c) Computer Aided Learning Facilities (d) Provide resources for addressing gender related issues and also provide a platform for mobilization of strategies like Maa-Beti Melava, Kishore Kishori Melava, SMC members and community mobilizers Training. Group -B (i) NPEGEL - GRC (ii) Quality - MPSP (iii) RMSA (iv) AICTE (v) KGBV |
| A. | (a) - (iv), (b) - (iii), (c) - (ii), (d) - (i) |
| B. | (a) - (iv), (b) - (i), (c) - (iii), (d) - (v) |
| C. | (a) - (ii), (b) - (iv), (c) - (i), (d) - (v) |
| D. | (a) - (i), (b) - (v), (c) - (iv), (d) - (ii) |
| Answer» B. (a) - (iv), (b) - (i), (c) - (iii), (d) - (v) | |
| 6. |
म्हाता-या, एकाकी लोकांचे राहण्याचे ठिकाण' या शब्दसमूहाला एक शब्द पुढील शब्दांमधून निवडा. |
| A. | धर्मशाळा |
| B. | वृद्धाश्रम |
| C. | शारदाश्रम |
| D. | आश्रमशाळा |
| Answer» C. शारदाश्रम | |
| 7. |
प्रश्न क्र. 91 ते 95 : खालील उतारा नीट वाचून त्याखाली विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे द्या. । कोणती वनस्पती खावी आणि कोणती खाऊ नये, ही निवड सशाची किंवा हरणाची पोरं आयांच्याकडून शिकतात. माणसांच्या पोरांच्या आया वाचनाच्या बाबतीत एवढ्या तत्पर असलेल्या मी पाहिल्या नाहीत. उद्योगपतींपेक्षा देण्याच्या बाबतीत पुस्तकं जास्ती उदार असतात. देण्याच्या कामी त्यांना हात आखडता येत नाहीत. पण जी छापली जातात व दोन पुठ्ठ्यांमध्ये बांधली जातात, ती सर्वच काही पुस्तकं म्हणायला लायक नसतात. त्यांचा ‘अक्षरांशी संबंधच नसतो. आपल्या अतिशय लुझ काळातही ज्यांची आठवण आपण विसरत नाही, अशी फारच थोडी असतात. दोन घटका मनोरंजन व्हावं किंवा वेळ ढकलला जावा ह्या हेतूनं पुस्तकं वाचण्याऐवजी आळशाचं वरदान अशी दिवसाची झोप काढलेलीच बरी नाही का? हलकी पुस्तकं तत्काळ ओळखता येतात, कारण ग्राहकांकडून उठाव व्हावा म्हणून नाना रंगीत आमिषांनी ती नटवलेली असतात. पांडित्याने भरलेल्या पुस्तकांपेक्षा प्रामाणिकपणे लिहिलेली चरित्रं, आत्मचरित्रं आपल्याला बरचसं शिकवितात. वयाच्या सुरुवातीच्या प्रहरात वाचलेल्या पुस्तकांमुळे काही वेळा जीवनाचा प्रवाह उंच प्रदेशाकडेसुद्धा वळविला जातो. प्रश्न क्र 93. पुस्तकांकडून कोणती अपेक्षा ठेवू नये, असे लेखक बजावितो? |
| A. | वेळ काढणे, मनोरंजन करणे |
| B. | आळशीपणा शिकवणे |
| C. | पांडित्य दाखविणे |
| D. | खात राहणे |
| Answer» B. आळशीपणा शिकवणे | |
| 8. |
पुढीलपैकी कोणता शब्द ‘साधित' शब्द नाही? |
| A. | भांडखोर |
| B. | बेजबाबदार |
| C. | थोरवी |
| D. | इमारत |
| Answer» E. | |
| 9. |
खालील उता-यावरील प्रश्न क्र. 56 ते 60 या प्रश्नांची पर्यायी उत्तरांतील योग्य उत्तर लोक मला मोते म्हणतात किंवा लोकमताच्या आरशात मी जेव्हा मोठेपणाचे प्रति वेळी मी अधिकच अंतर्मख बनतो. तो माझ्या स्वभाव-धर्माचाही परिणाम असू त वयाक्तक मोठेपणा याला काही अर्थ नाही असे मला नेहमी वाटते. समाजाची काही मूल्ये असतात. कारावर असलेल्याला सामान्य माणसे मोठे म्हणतात. पण हे खरे मूल्य नव्हे. खरेपणा त्यात कमी असतो. । भलावण म्हणता येईल. मला वाटते, खरा मोठेपणा हा विचारांचा, प्रगत परिणामांचा असतो. मनुष्याचे मोठेपण हे त्याने केलेल्या आणि नंतर शिल्लक उरलेल्या परिणामांचे असते. मनुष्याचे मोठेपण हे त्याने केलेल्या भाण नतर शिल्लक उरलेल्या परिणामाच्या मोठेपणाशीच प्रामुख्याने निगडित आहे. मी स्वत: कधी मोठेपणाचा विचार करीत नाही. मोठेपणाचा शोध माणसे नंतर घेतात आणि तसाच तो घेतला पाहिजे. नंतर म्हणजे मनुष्य अलमारून दूर झाल्यानंतर! तेव्हा त्याचे जे मूल्यमापन होईल ते खरे मोठेपण. समाजासाठी, समाजाचे जीवन बदलण्यासाठी केलेल्या कामात त्याला यश किती आले. त्याने कोणते ध्येय स्वीकारले होते आणि त्यात त्याला किती यश मिळाले, मार्गदर्शक विचार त्याने मागे किती ठेवले या मोठेपणाच्या कसोट्या असल्या पाहिजेत. कोणतीही परीक्षा असो, ती एक प्रकारची कसोटीच असते. आपले मर्यादित ज्ञान या कसोटीवर पारखून घेण्यात जे यशस्वी होतात त्यांना एक प्रकारची आपल्या गौरवाची व आत्मविश्वासाची प्रचिती येते. आपले जीवन योग्य प्रकारे व्यतीत करता यावे आणि त्याचबरोबर आपले कुटुंब, समाज, राष्ट्र आणि मानवता यासंबंधीची आपल्यावर पडणारी कर्तव्ये चांगल्या प्रकारे पार पाडता यावीत, म्हणून आधुनिक काळात आपल्याला अनेक परीक्षा देऊन आवश्यक ते ज्ञान मिळवावे लागते. जीवन हीच मुळी एक मोठी परीक्षा असून ती चांगल्या रीतीने उत्तीर्ण होण्यासाठी अतिशय परिश्रम करावे लागतात. आपली जीवननौका योग्य मार्गावर ठेवण्यासाठी सतत जागरूक राहून आपल्या शक्तीचा आपण कार्यक्षमरीत्या पुरेपूर उपयोग केला नाही तर ती प्रवाहामध्ये वाहन जाते आणि आपण प्रवाहपतित बनतो. परिस्थितीवर ज्याला विजय मिळविता येत नाही तो तिचा गुलाम बनतो आणि आपल्या दुर्भाग्याला दोष देत राहतो. म्हणून परीक्षेत यशस्वी होणे अतिशय महत्त्वाचे असते.60. लेखकांचे विचार खालीलपैकी कोणत्या विचारसरणीशी मिळतेजळते आहेत? (अ) लेखक स्वत: कधी मोठेपणाचा विचार करीत नाहीत. (ब) मोठेपणाचा शोध माणसे नजरेसमोर असतानाच घेतात. (क) मोठेपणाच्या कसोट्या या समाजजीवन यशस्वी करण्यासाठी असाव्यात |
| A. | फक्त अ बरोबर |
| B. | फक्त क बरोबर |
| C. | अ, ब, क बरोबर |
| D. | फक्त अ, क बरोबर |
| Answer» E. | |
| 10. |
Consider the following two statements :(a) Eighty percent of the packaged water sale comes from one little bottle.(b) Soft drinks constitute the third largest packaged foods regularly consumed after packed tea and packed biscuits.Now state whether : |
| A. | (a) is right but (b) is not |
| B. | (b) is right but (a) is not |
| C. | Both (a) and (b) are right |
| D. | Neither (a) nor (b) is right |
| Answer» C. Both (a) and (b) are right | |
| 11. |
वाक्याचा प्रकार ओळखा. ‘सर्वांनी शांत बसा.' |
| A. | संकेतार्थी |
| B. | विध्यर्थी |
| C. | संयुक्त |
| D. | आज्ञार्थी |
| Answer» E. | |
| 12. |
खालील संकल्पनापैकी कोणती संकल्पना आदी धर्माच्या संकल्पनांच्या गटातील नाही ? |
| A. | कुलचिन्हवाद |
| B. | वस्तुपूजा |
| C. | झोरोस्ट्रियनवाद |
| D. | चेतनावाद |
| Answer» D. चेतनावाद | |
| 13. |
I do not have any histrionic talent. Which of the following options best expresses the meaning of the underlined part in the above sentence? |
| A. | Ability to read history |
| B. | Ability to write history |
| C. | Ability to act in a drama |
| D. | Ability to make history |
| Answer» D. Ability to make history | |
| 14. |
खालील पैकी कोणता हरितगृह वायू नाही ? |
| A. | कार्बन डायऑक्साईड |
| B. | क्लोरोफ्यूरो कार्बन |
| C. | हैड्रोजन |
| D. | वरील पैकी एकही नाही |
| Answer» D. वरील पैकी एकही नाही | |
| 15. |
Fill in the blank with the correct alternative She went to the movie with __ two children. |
| A. | his |
| B. | him |
| C. | her |
| D. | she |
| Answer» D. she | |
| 16. |
पुढीलपैकी कोणता शब्द विसंगत आहे ? |
| A. | तडित |
| B. | विद्युत |
| C. | सौदामिनी |
| D. | आकाश |
| Answer» E. | |
| 17. |
पुढीलपैकी कोणते दोन वर्ण जोडाक्षरे आहेत ? |
| A. | ग, घ |
| B. | ज, झ |
| C. | प, फ |
| D. | क्ष, ज्ञ |
| Answer» E. | |
| 18. |
खालील वाक्प्रचाराचा अर्थ ओळखा. दिष्ट लागणे अथवा दृष्ट लागणे. |
| A. | टक लावून पाहणे. |
| B. | प्रेमात पडणे |
| C. | पाहिल्यामुळे झालेले नुकसान लक्षात येणे. |
| D. | डोळे बंद ठेवणे |
| Answer» D. डोळे बंद ठेवणे | |
| 19. |
Which of the following are the noisiest cities in the world ? |
| A. | Newyork - Washington D.C. |
| B. | Kolkata - Mumbai |
| C. | Shanghai Tokyo |
| D. | Karachi - Islamabad |
| Answer» C. Shanghai Tokyo | |
| 20. |
वाटेत मोटार नादुरुस्त झाली म्हणून मला यावयास उशीर झाला.वरील वाक्य संयुक्त वाक्याच्या कोणत्या प्रकारातील आहे? |
| A. | समुच्चयबोधक |
| B. | विकल्पबोधक |
| C. | न्यूनत्वबोधक |
| D. | परिणामबोधक |
| Answer» E. | |
| 21. |
Match the following : List A(a) International Union for Child Welfare (AUCW) (b) United Nations Childrens Fund/United Nations International Child Education Fund (UNICEF) (c) Indian Council for Child Welfare (ICCW) (d) International Year of the child (IYC) India List B(i) to promote recognition throughout the world of the principles of declaration of the rights of child (ii) Reaching the deprived child (iii) to help the children in adversities and to prepare them for life (iv) to initiate action or aid directly or through branches or affiliated bodies for furtherance of child welfare |
| A. | (a) - (iii), (b) - (i), (c) - (iv), (d) - (ii) |
| B. | (a) - (iv), (b) - (ii), (c) - (iii), (d) - (i) |
| C. | (a) - (ii), (b) - (iii), (c) - (i), (d) - (iv) |
| D. | (a) - (i), (b) - (iii), (c) - (iv), (d) - (ii) |
| Answer» E. | |
| 22. |
मधूला गोरी नि शिकलेली वधू पाहिजे.' या वाक्यातील ‘नि' हे अव्यय कोणते ? |
| A. | विकल्पबोधक |
| B. | समुच्चयबोधक |
| C. | परिणामबोधक |
| D. | न्यूनत्वबोधक |
| Answer» C. परिणामबोधक | |
| 23. |
खालील वाक्यातील काळ ओळखा. ‘रामा पुस्तक वाचतो. |
| A. | वर्तमानकाळ |
| B. | भूतकाळ |
| C. | भविष्यकाळ |
| D. | रीतिवर्तमानकाळ |
| Answer» B. भूतकाळ | |
| 24. |
षष्ठी विभक्तीचे प्रत्यय कोणते आहेत? |
| A. | चा, ची, चे चा, ची, चे |
| B. | त, ई, आ त, ई, आ |
| C. | ऊन, हन ऊन, हुन |
| D. | ने, ए, शी नी, शी, ई, ही |
| Answer» B. त, ई, आ त, ई, आ | |
| 25. |
प्रश्न क्रमांक १२१ ते १२५ साठी सूचना : खालील उतारा नीट वाचून त्याखालील विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे द्या. । “मालवण येथे १९५८ साली भरलेल्या चाळिसाव्या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते सुप्रसिद्ध कवी अनिल. ५०-५५ वर्षे सतत कविता लिहिणारा, तेजाळत राहणारा एक विलक्षण सुंदर भावकवी. पहिल्यापासून त्यांच्या कवितेवर कुणाचा ठसा उमटला नाही नि त्यांच्यासारखी कविता लिहिणारा पंथही निर्माण झाला नाही. अगदी रविकिरण मंडळाच्या समीप असूनही रविकिरण मंडळाच्या कवींच्या आसपासही कवी अनिल कधी गेले नाहीत. भावकवी म्हणून प्रसिद्ध असलेले कवी अनिल यांनी निर्वासित चिनी मुलास' सारख्या सामाजिक आशयाच्या दीर्घ कविताही लिहिल्या. कवितेत रूपबंधाला फार महत्त्व असते, कारण ते काव्यसौंदर्याच्या अनेक अंगामधील एक महत्त्वाचे अंग आहे याची जाण कवी अनिलांना होती.'' 121. अनिलांच्या दीर्घकवितांचा आशय काय होता? |
| A. | प्रेमभावना |
| B. | करुणगीते |
| C. | विराण्या |
| D. | सामाजिकता |
| Answer» E. | |
| 26. |
He plays violin skilfully. Choose from the given alternatives the correct comparative form of the underlined word in the above sentence. |
| A. | Skilfuller |
| B. | Most skilfully |
| C. | More skilfully |
| D. | With more skilful |
| Answer» D. With more skilful | |
| 27. |
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे पृथक्करण कसे करता येईल? ‘इंग्लंडच्या राजाचे सिंहासन कधीही रिकामे नसते.' |
| A. | मूळ उद्देश्य |
| B. | उद्देश्य विस्तारक |
| C. | विधेय विस्तारक |
| D. | मूळ विधेय |
| Answer» C. विधेय विस्तारक | |
| 28. |
ग्रामीण विकासातील व्यापारी बँकाची भूमिका खालील प्रमाणे आहे : (a) पत संस्थांना मदत (b) ग्रामीण-नियोजन आणि पत पुरवठा (c) प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष पत पुरवठा (d) ग्रामीण विकास व रोजगार निर्मिती वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत. |
| A. | फक्त (a) |
| B. | (a), (c) आणि (d) |
| C. | (a), (b) आणि (c) |
| D. | (a) आणि (c) |
| Answer» E. | |
| 29. |
What does the term Gini Coefficient signify ? |
| A. | The proportion of poor |
| B. | The gap between the rich and poor |
| C. | The status of economic development |
| D. | The status of educational quality |
| Answer» C. The status of economic development | |
| 30. |
एकच व्यंजन दोन वेळा जोडले गेले की, त्या संयुक्त व्यंजनाला .... म्हणतात. |
| A. | अनुनासिक |
| B. | द्वित्त |
| C. | घर्षक |
| D. | अल्पप्राण |
| Answer» C. घर्षक | |
| 31. |
खालील घटकांपैकी कोणते घटक खेडयाचा आकार ठरवतात ? (a) प्रत्यक्ष लोकसंख्येचा आकार (size) (b) लोकांना आधारदेण्याची भूमी क्षमता (c) प्रदेशातील आर्थिक विकासाचा स्तर (d) जमिनीच्या प्राकृतिक (Physical) मर्यादा |
| A. | (a), (b), (c) आणि (d) |
| B. | (a) आणि (b) |
| C. | (a), (b) आणि (c) |
| D. | (a), (b) आणि (d) |
| Answer» E. | |
| 32. |
Arrange the following units into a meaningful sequence. (a) that he should really have foreseen (b) although I had warned him to be careful (c) consequently getting into the difficulties (d) he continued with his profligate ways |
| A. | c, d, b, a |
| B. | b, a, d, c |
| C. | d, b, a, c |
| D. | b, d, c, a |
| Answer» E. | |
| 33. |
Which of the given alternatives best exn 1 alternatives best expresses the opposite meaning of the word ‘LAV ISH'? |
| A. | Frugal |
| B. | Slavish |
| C. | Peevisho |
| D. | Fragile |
| Answer» B. Slavish | |
| 34. |
(घोडा) रोज खरारा करावा. कंसातल्या शब्दाचे सामान्यरूप तयार करून चतुर्थी विभक्ती एकवचन प्रत्यय लावा. |
| A. | घोडाला |
| B. | घोड्यांला |
| C. | घोड्याला |
| D. | घोडला |
| Answer» D. घोडला | |
| 35. |
प्रश्न क्रमांक 111 ते 115 खालील उतारा वाचून त्याखालील प्रश्न क्रमांक १११ ते ११५ ची उत्तरे लिहा. पंढरपूर हे मराठ्यांचे हृदय आहे. महाराष्ट्र सारस्वताचे विद्यापीठ अजून पंढरपूर हेच आहे. ज्ञानेश्वरांनी या विद्यापीठाला जोडून आळंदीस पहिले महाविद्यालय काढले. ह्यानंतर सासवड, त्र्यंबक, पैठण व देह येथे महाविद्यालये निघाली. ह्या सर्वांचे संमेलन दरसाल- आषाढी-कार्तिकीय- पंढरीस भरत असते. ह्या संमेलनाचा अध्यक्ष श्रीपांडुरंग हा कायमचा ठरलेला आहे. अध्यक्ष नेमण्याची येथे पंचाईत पडत नाही. सर्वसामान्य अध्यक्ष पांडुरंग असून लक्षावधी वारकरी हे मराठी वाङ्मयाचे विद्यार्थी आहेत. ह्यांची जागोजाग भजनमंडळे आहेत. अशा रीतीने ज्या मराठी भाषेचा उत्सव करण्यासाठी आज आपण येथे जमलो आहोत, ती मराठी भाषा राष्ट्रभर अभ्यासली जात आहे. मराठी भाषेचे हृदय म्हणजे वरील संत मंडळींचे ग्रंथ. त्या ग्रंथांचा गर्भ म्हणजे भागवत धर्म. तेव्हा मराठा धर्माचे वळण सांभाळून ग्रंथ करा, पूर्वपरंपराप्राप्त संस्कार कायम ठेवून शास्त्रीय ग्रथ, इतिहास रित्रे वगैरे होऊ द्या, अशी माझी सर्व मराठी ग्रंथकारास सविनय विनंती आहे. मराठी भाषामंदिर हे शातिरसाच घर आहे. भक्ती, ज्ञान, वैराग्याचा हा आधार आहे. मराठी भाषा ही ब्रह्मविद्येची कसोटी आहे. इतर रसाना, इतर विषयांना येथे मान आहे; पण ते रस व विषय अध्यात्माचे साम्राज्य कबल करून गरिबीने राहतील, तर तो आहे. 113.ब्रह्मविद्येची कसोटी कोणती? |
| A. | मराठी भाषा |
| B. | हिंदी भाषा |
| C. | इंग्रजी भाषा |
| D. | संस्कृत भाषा |
| Answer» D. संस्कृत भाषा | |
| 36. |
अयोग्य जोडी निवडा. |
| A. | अनल-अग्नी |
| B. | कमाल-किमान |
| C. | मित्र-शत्रू |
| D. | क्षर-अक्षर |
| Answer» B. कमाल-किमान | |
| 37. |
प्रश्न क्र. 49 ते 53 : खालील उतारा वाचून त्यावरील प्रश्नांची सुयोग्य उत्तरे द्या. भारतीय संस्कृतीचा मोठेपणा सांगणाच्या अनेक कथा विख्यात आहेत, त्यापैकीच एक गोष्ट सोनेरी मुंगसाची. पांडवांच्या राजसूय यज्ञात त्याने दर्शन दिले तेव्हा त्याचे अर्धे अंग सोन्याचे होते. पांडवांकडेही त्याची निराशा झाली. ज्या गरीब कुटुंबाच्या घरी त्या मुंगसाचे अर्धे अंग सोन्याचे झाले होते तेथील दान किती श्रेष्ठ होते हेच सांगणारी ही दानाची कथा. तुझ्या घासातील घास दुस-याला दे' ही भारतीय संस्कृतीची शिकवण. इतकेच काय, तर अन्न ग्रहण करण्यापूर्वी गावात कुणी उपाशीतापाशी नाहीना, ही चौकशी कर' असे प्रत्येक धार्मिक कहाणी सांगते. | या दानाची कसोटी तरी केवढी मोठी. ‘दानं परीक्षा च दुर्भिक्षे दानशूराची परीक्षा केव्हा? तर ती दुष्काळाच्या वेळी. स्वत:जवळ सुकाळ असताना दान करण्यात नवल काय? पण आपल्याजवळील सर्वस्वाचे दान करणे हीच खरी कसोटी. असे एकाहून एक थोर आदर्श भारतीय संस्कृतीत चिरंजीव झाले आहेत. स्वप्नात दिलेल्या दानाची दक्षिणा देण्यासाठी राजा हरिश्चंद्र आपल्या पत्नीसह स्व-विक्रीसाठी गुलामांच्या बाजारात उभा राहिला. उदार कर्णाने जीवनभर दान केलेच, परंतु मृत्यूच्या अंतिम क्षणी आपला सोन्याचा दात उपटून देऊन एका ब्राह्मणाची विवंचना भागविली. दारी आलेल्या याचकाची अपेक्षा पूर्ण करण्यासाठी राजा श्रीयाल व राणी चांगुणा यांनी आपल्या प्राणाहून प्रिय अशा चिलया बाळाला शिजविले. भारतीय संस्कृती आपल्या बाळांना शिकविते, ‘दान कसे करावे?' ‘इदं न मम' जे द्यावयाचे त्यात आसक्ती नको; त्यात आपले मन गुंतलेले नको. तरीपण हे दान कसे करावे? तर त्यात आपल्या हृदयाचा ओलावा असावा. । । या दानाचे प्रकार तरी किती ? अन्नदान हे तर महादान. भारतीय संस्कृतीत प्रत्येक आनंदाच्या, दुःखाच्या क्षणाशी दानाची सांगड घातली आहे. त्याबरोबरच धनदान, सुवर्णदान, वस्त्रदान या दानाच्या परी भारतीयांच्या रक्तामांसात मिसळलेल्या आहेत. अश्वमेध यज्ञ करून जिंकलेली सर्व संपत्ती दान करणारा सम्राट हर्षवर्धन भारतीय संस्कृतीतच भेटतो. स्वत:ची तुला करून तितक्या भाराचे सुवर्ण, रुपे, मोहरा दान करणारे राजे-महाराजे, धनिक भारताच्या इतिहासात जागोजागी भेटतात. आजच्या या विज्ञानयुगात या दान परंपरेला मुरड पडली नाही. उलट तिच्या कक्षा अधिकाधिक रुंदावतच गेल्या. आचार्य विनोबांनी हे ओळखले की, “दान! हिंदू मनाला सहज सुचणारी कल्पना, हिंदू मनाला चटकन समजणारी भावना आणि हिंदू मनाला लगेच पटणारी सूचना आहे. प्राचीन काळापासून भारतीय मनाने आपल्या भोवताली काय पाहिले? रानावनांत राहणा-या ऋषिमुनींना त्यांच्या परिसरातील निसर्गाने काय शिकविले? तर सूर्य प्रकाशदान करतो, मेघ आत्मदान करतात, सरिता जीवनदान करते. माणसा, तुझ्याजवळ आहे ते तू इतरांना दे. तुझ्याजवळ जमीन आहे तर भूमिहीनाला भूदान कर. जमीन नाही तर श्रमदान कर, ग्रामदान कर, रक्तदान व नेत्रदानाचा संदेश आम्ही दधीचीच्या अस्थिदानाहून घेतला. 49.दानाची खरी कसोटी कोणती ? |
| A. | प्रकाशदान |
| B. | नेत्रदान |
| C. | सर्वस्वाचे दान |
| D. | रक्तदान |
| Answer» D. रक्तदान | |
| 38. |
नामाचे मुख्य तीन प्रकार कोणते ? |
| A. | सर्वनाम, विशेषण व क्रियापद |
| B. | सामान्यनाम, विशेषनाम व भाववाचकनाम |
| C. | सर्वनाम, भाववाचकनाम व सामान्यनाम |
| D. | सर्वनाम, भाववाचकनाम व विशेषनाम |
| Answer» C. सर्वनाम, भाववाचकनाम व सामान्यनाम | |
| 39. |
One who lives on the earnings of others is called — |
| A. | paralytic |
| B. | paradise |
| C. | parasite |
| D. | paraselfish |
| Answer» D. paraselfish | |
| 40. |
‘सुज्ञास अधिक सांगणे नलगे' या वाक्यातील ‘नलगे' हे क्रियापद खालीलपैकी कोणत्या प्रकारात येते ? |
| A. | संयुक्त क्रियापद |
| B. | प्रयोजक क्रियापद |
| C. | भावकर्तृक क्रियापद |
| D. | अनियमित क्रियापद |
| Answer» E. | |
| 41. |
माणसाने स्वार्थ व .... चा विचार करावा. स्वार्थ शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ? |
| A. | आप्पलपोटी |
| B. | प्रपंच |
| C. | परमार्थ |
| D. | पोटार्थ |
| Answer» D. पोटार्थ | |
| 42. |
Replace the underlined word with a synonym ::. I don't remember where I met this person. |
| A. | forget |
| B. | forgivet |
| C. | repeat |
| D. | recall |
| Answer» E. | |
| 43. |
Consider the following statements about the Member of Parliament Local Area Development scheme launched on 23rd December 1993 to enable members of Parliament to recommend works based on locally felt needs in their constituencies.(a) It is a non - plan scheme(b) When launched an amount of Rs 5 Lakh per MP was allotted(c) Now the amount per MP is Rs 5 crore(d) The funds are released on lapsable basis(e) The monitoring is done by District Authorities(f) Nominated members can recommend works any where in the country(g) Creation of durable assets is given priority(h) MP can recommend community infrastructure and public utility building works Which statements amongst the above are incorrect ?Answer Options : |
| A. | (a) and (d) |
| B. | only (e) |
| C. | only (f) |
| D. | only (h) |
| Answer» B. only (e) | |
| 44. |
प्रश्न क्रमांक १११ ते ११५ साठी सूचना : खालील उतारा नीट वाचन त्याखाली विचारलेल्या प्रश्नाची उत्तरे लिहा. आज आपल्या समाजात धडे व मुंडकी दर दर पडलेली आहेत. धडाला मुंडके नाही व मुडक्याला धड नाही माजपरुष असा मरून पडला आहे. बुद्धिजीवी लोक, डोकेबाज लोक, श्रमजीवी माणसाची कदर करीत नाही: परंतु हे मुंडके धडाजवळ गेल्याशिवाय राष्ट्रात जिवंतपणा उत्पन्न होणार नाही. श्रमजीवी, बुद्धिजीवी एकत्र येऊ टेत बदिजीवी श्रम करू देत व श्रमणान्याला विचाराचा आनंद मिळ दे. असे होईल तो सुदिन. भारतीय संस्कृती कर्ममय आहे. कर्माला प्राधान्य देणारी ही संस्कृती आहे. या संस्कृतीला आळस खपत नाही. या संस्कृतीत कोणतेही सेवाकर्म तुच्छ नाही. कर्माचा महिमा भारतीय संस्कृतीत किती आहे हे जरा पाहा तरी. ती ती कर्माची साधनेसुद्धा आपण पवित्र मानली आहेत. साधनेसुद्धा पवित्र, मग ते कर्म किती पवित्र असेल? 115.राष्ट्राच्या जिवंतपणासाठी काय आवश्यक आहे? |
| A. | डोकेबाज लोक |
| B. | श्रमजीवी-बुद्धिजीवी यांचे ऐक्य |
| C. | समाज-पुरुष यांचे ऐक्य |
| D. | ज्ञानाची प्रतिष्ठा |
| Answer» C. समाज-पुरुष यांचे ऐक्य | |
| 45. |
सन 2001 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रातील नागपूर व ठाणे या दोन शहरात झोपडपट्टीत राहणा-या लोकसंख्येचे प्रमाण किती आहे ? |
| A. | 5% पेक्षा जास्त |
| B. | 33% पेक्षा जास्त |
| C. | 10% पेक्षा जास्त |
| D. | 15% पेक्षा जास्त |
| Answer» C. 10% पेक्षा जास्त | |
| 46. |
खालील वाक्यातील प्रयोग ओळखा. मला तो धंदा सोडावा लागला. |
| A. | संकर प्रयोग |
| B. | भावे प्रयोग |
| C. | कर्तरी प्रयोग |
| D. | कर्मणी प्रयोग |
| Answer» D. कर्मणी प्रयोग | |
| 47. |
Choose the correct sequence of the following parts which are labelled ABCDE so as to produce a meaningful and correct sentence. |
| A. | at about five - (A) |
| B. | in the morning - (B) |
| C. | would reach - (C) |
| D. | the train - (D) |
| Answer» C. would reach - (C) | |
| 48. |
Who opposed the licence bill for it would affect trade and business adversely ? |
| A. | Bhau Daji Lad |
| B. | Gopal Hari Deshmukh |
| C. | Dadoba Pandurang Tarkhadkar |
| D. | Acharya Balshastri Jambhekar |
| Answer» B. Gopal Hari Deshmukh | |
| 49. |
खालील विधानांचा विचार करा: आरक्षण योजना स्वंयसेवी संस्थांना लागू केली जात आहे ज्यांना (a) भारताच्या कन्सॉलिडेटेड फंडमधून रु 2 लाखापेक्षा अधिक ग्रांट मिळते. (b) ज्या 10 पेक्षा अधिक इसमांना नियमितपणे रोजगार देतात. (c) किमान 50% आवर्ती खर्च हा केंद्र शासनाच्या ग्रांट इन एड मधून होतेा. वरीलपैकी कोणतही विधाने बराबर आहेत? |
| A. | (a) आणि (b) |
| B. | (b) आणि (c) |
| C. | (a) आणि (c) |
| D. | (a), (b) आणि (c) |
| Answer» D. (a), (b) आणि (c) | |
| 50. |
क्षेपक' या शब्दाचा अर्थ स्पष्ट करणारा पर्याय निवडा. |
| A. | क्षेपणास्त्र सोडणारा |
| B. | खळबळ माजविणारा |
| C. | मूळ ग्रंथात नंतर टाकलेला मजकूर |
| D. | मूळ ग्रंथकार |
| Answer» D. मूळ ग्रंथकार | |